Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Meprobamat

Meprobamate

Tanım

1950'li yıllarda barbitüratlara alternatif olarak geliştirilen, anksiyete tedavisi ve sedasyon amacıyla yaygın biçimde reçetelendirilmiş eski nesil bir merkezi sinir sistemi depresan propriyetar ilacıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

1950'li yılların ortalarında 'Miltown' ticari adıyla piyasaya sürülen bu ajan, hafif ve orta şiddetli anksiyete bozuklukları ile günlük stres semptomlarını yönetmek amacıyla hastahlara reçete edilmiş, ancak zamanla barbitürat türevi ilaçlara benzer şekilde fiziksel bağımlılık geliştirdiği saptanmıştır.

Derin Analiz

Meprobamat, GABAerjik sistem üzerindeki modülatör etkileriyle bilinen ve farmakolojik olarak barbitüratlar ile benzodiazepinler arasında bir geçiş formu niteliği taşıyan bir anksiyolitiktir. Etki mekanizması, sinaptik düzeyde inhibitör nörotransmisyonu kolaylaştırma esasına dayanır. Barbitüratlara kıyasla tek başına kullanıldığında solunum depresyonu riski daha düşük olsa da, alkol veya opioidler gibi diğer merkezi sinir sistemi depresanları ile kombinasyon halinde letal potansiyeli belirgin biçimde artar. Günümüzde bağımlılık potansiyeli, tolerans geliştirme riski ve yoksunluk sendromlarının ağırlığı nedeniyle yerini neredeyse tamamen daha güvenli profilli benzodiazepinlere bırakmıştır; klinik pratikteki yeri tıp tarihi ve psikofarmakolojinin evrimi bağlamında incelenmektedir.

Etimoloji

Kimyasal yapı adlandırma kurallarından türetilmiş bir bileşik adı; metil, propil ve carbamate köklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Barbitüratlar ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark meprobamatın kimyasal olarak bir karbamat türevi olması ve tek başına alındığında barbitüratlara kıyasla bir miktar daha az solunum depresyonu profili sergilemesidir. Benzodiazepinlerden ise daha eski bir kuşak olması ve daha yüksek kötüye kullanım potansiyeli ile ayrılır.