Narkoanaliz
Narcoanalysis
Tanım
Psikanalitik süreci kolaylaştırmak ve baskılanmış travmatik anıları açığa çıkarmak amacıyla farmakolojik olarak yarı hipnotik bir durumun indüklenmesini içeren tarihsel bir psikoterapi yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
İkinci Dünya Savaşı sırasında şiddetli muharebe yorgunluğu (shell shock) yaşayan ve konuşamayacak veya savaş anılarını hatırlayamayacak kadar şiddetli dissosiyatif semptomlar gösteren bir asker üzerinde, sodyum amital enjeksiyonu yapılarak yarı uyku halindeyken bastırılmış anıların açığa çıkarılması ve sonrasında terapistle bu deneyimin işlenmesi.
Derin Analiz
Narkoanaliz, 20. yüzyılın ortalarında özellikle savaş stresi reaksiyonlarını (günümüzdeki adıyla Akut Stres Bozukluğu veya Travma Sonrası Stres Bozukluğu) tedavi etmek için geliştirilmiş bir psikiyatrik müdahaledir. Genellikle barbitüratlar veya opioid türevi maddelerin kontrollü enjeksiyonu yoluyla hastanın bilinç düzeyinin değiştirilmesini, böylece savunma mekanizmalarının geçici olarak zayıflatılmasını hedefler. Amaç, hastanın bilinç dışı çatışmalarla ve travmatik anılarla yüzleşmesini hızlandırmak ve seans sonrasında analistle birlikte bu içerikleri entegre etmesini sağlamaktır. Günümüzde modern psikofarmakoloji ve kanıta dayalı travma terapilerinin (EMDR,Prolonged Exposure vb.) gelişmesiyle birlikte klinik pratikte neredeyse hiç kullanılmamaktadır.
Etimoloji
Yunanca 'narkē' [uyyuşma, uyuşturucu, donukluk] ve 'analysis' [çözümleme, parçalarına ayırma] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hipnoz (narkoanaliz kimyasal ajanlar gerektirirken, hipnoz telkin ve odaklanmış dikkatle gerçekleştirilir) ve Narkotik Sorgulama / Doğruluk Serumu (adli veya istihbarat amaçlı bilgi edinme süreçleridir; narkoanaliz ise temelde psikoanalitik bir içgörü ve tedavi amacı güder).