Nonreversal Shift
Nonreversal Shift
Tanım
Ayırt etme öğrenmesinde, eğitim aşamasında daha önce ilgisiz olan uyarıcı boyutunun sonraki aşamada ayırt edici temel kriter haline gelmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında deneye katılan bir bireye ekranda hem şekilleri hem de renkleri olan kartlar gösterilir. İlk eğitim aşamasında bireye 'beyaz olan tüm kartları seçmesi' söylenir; burada şekiller (kare, daire) tamamen göz ardı edilir (ilgisizdir). İkinci aşamada kural değiştirilir ve renkler tamamen devre dışı bırakılarak bireyden 'sadece kare şeklindeki kartları seçmesi, daireleri elemesi' istenir. Bireyin beyaz/siyah ayrımını bırakıp kare/daire ayrımına odaklanması gereken bu geçiş tam bir nonreversal shift örneğidir.
Derin Analiz
Nonreversal shift, bilişsel esneklik, kavram oluşturma ve uyarıcı genellemesi süreçlerinin incelendiği laboratuvar paradigmsinde kritik bir rol oynamaktadır. Deneklerin (insan veya hayvan) ilk aşamada belirli bir uyarıcı boyutuna (örneğin renk: siyah/beyaz) odaklanarak doğru tepkiyi bulması beklenirken, sonraki aşamada bu boyut tamamen devre dışı bırakılarak daha önce dikkat edilmeyen farklı bir boyuta (örneğin şekil: daire/kare) dayalı yeni bir kural seti öğrenmesi istenir. Bu süreç, seçici dikkat mekanizmalarının ve kavramsal kategorizasyonun yeniden yapılandırılmasını gerektirir. Bilişsel psikoloji bağlamında, deneklerin 'reversal shift' (tersine kaydırma - aynı boyutta yön değiştirme) işlemine kıyasla nonreversal shift koşulunda çok daha fazla hata yaptığı ve öğrenme eğrisinin daha yavaş olduğu gözlemlenmiştir; çünkü bu durum, mevcut uyarıcı boyutunun inhibe edilmesini ve tamamen yeni bir boyutun öğrenilmesini zorunlu kılar.
Etimoloji
İngilizce 'non-' (olumsuzluk/değil) + 'reversal' (tersine çevirme, dönüştürme) + 'shift' (kaydırma, değiştirme) kelimelerinin birleşiminden oluşan, deneysel psikoloji ve öğrenme kuramlarında türetilmiş bir terimdir.
Karıştırmayın
Reversal shift (tersine kaydırma) ile sıklıkla karıştırılır. Reversal shift'te kural aynı boyutta tersine çevrilir (örneğin 'beyaz doğru, siyah yanlış' kuralından 'siyah doğru, beyaz yanlış' kuralına geçilir); nonreversal shift'te ise tamamen farklı bir uyarıcı boyutuna geçiş yapılır (renkten şekle geçiş).
Keşfetmeye Devam Edin
Telafi Edici Mekanizma
Telafi Edici Mekanizma
Compensatory Mechanism
Bireyin zayıf veya yetersiz olduğu bilişsel, fiziksel ya da işlevsel bir alanı dengelemek veya aşmak için farklı becerilerini devreye soktuğu bilişsel süreç.
İncele
Kayan Pencere Tekniği
Kayan Pencere Tekniği
Moving-window Technique
Okuma çalışmalarında, metindeki kelimelerin belirli bir hızda ilerleyen sınırlı bir görüş alanı (pencere) dışında maskelendiği deneysel bir Paradigma.
İncele
Omen
Omen
Omen
Rasyonel olsun ya da olmasın, gelecekteki iyi veya kötü olayların habercisi olarak kabul edilen olay veya işaret.
İncele
Görsel Maskeleme
Görsel Maskeleme
Visual Masking
Bir görsel uyarıcının, zamansal olarak çok yakın sunulan ikinci bir uyarıcının algılanmasını veya görünürlüğünü engellemesi ya da zayıflatması olgusu.
İncele