Olumsuz Durum Azaltma Modeli
Negative-state-relief Model
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir sınav haftasında aşırı stres ve tükenmişlik yaşayan bir üniversite öğrencisi, kendi ders çalışmayı bırakıp kütüphanedeki başka bir arkadaşına karmaşık bir konuyu uzun uzun anlatır. Arkadaşının teşekkür etmesi ve rahatlaması, öğrencinin kendi içindeki yetersizlik ve stres odaklı olumsuz duygusal durumunu hafifletir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji literatüründe prososyal davranışların motivasyonunu açıklamak amacıyla Robert Cialdini ve meslektaşları tarafından geliştirilmiştir. Model, insanların başkalarına yardım etme eğiliminin ardında her zaman saf bir özgecilik (altruism) yatmadığını savunur. Buna göre, olumsuz bir ruh hali içindeki birey, empati yoluyla ya da doğrudan kendi içsel huzursuzluğunu fark eder. Yardım etme eylemi, klasik ve edimsel koşullandırma süreçleri yoluyla öğrenilmiş bir pekiştireç işlevi görür; yani kişi başkasına yardım ederek kendi suçluluk, üzüntü veya sıkıntı hissini azaltır ya da ortadan kaldırır. Bu mekanizma, özgeci motivasyon ile bencil (egoistik) motivasyon arasındaki çizgiyi sorgulayan ampirik çalışmaların merkezinde yer alır.
Etimoloji
İngilizce 'negative' [olumsuz/eksi] + 'state' [durum/hal] + 'relief' [rahatlama/hafifleme] sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir. Kökleri davranışçı psikoloji ve pekiştirme teorilerine dayanır.
Karıştırmayın
Empati-Özgecilik Hipotezi (Empathy-Altruism Hypothesis): Batson tarafından öne sürülen bu hipotez, yüksek empati duyan bireylerin hiçbir kişisel kazanç beklemeden, sadece karşı tarafın iyiliği için yardım ettiğini savunurken; olumsuz durum azaltma modeli motivasyonun egoistik bir rahatlama temeline dayandığını iddia eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Ataerkil
Ataerkil
Patrilineal
Soyun, mirasın ve soyadının babadan çocuklara aktarıldığı sosyal ve soybilimsel sistemi tanımlayan sıfat.
İncele
Söylemsel Psikoloji
Söylemsel Psikoloji
Discursive Psychology
Bireylerin düşünce, niyet ve duygularını içsel birer zihinsel nesne olarak ele almak yerine, yazılı, sözlü ve sembolik iletişim pratikleri aracılığıyla nasıl inşa ettiklerini inceleyen sosyal inşaacı yaklaşım.
İncele
İkincil Duygu
İkincil Duygu
Secondary Emotion
Evrensel olarak kültürler arası benzerlikle dışavurulmayan, ortaya çıkması için bilişsel olgunlaşma ve sosyal deneyim gerektiren karmaşık duygusal tepki.
İncele
Görenek
Görenek
Custom
Nesiller boyu aktarılan, bir kültür tarafından belirli durumlar için uygun veya arzu edilir kabul edilen geleneksel davranış, ritüel veya eylem.
İncele