Organizmik Değişken
Organismic Variable
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik anksiyete bozukluğu tanısı olan bir danışanın, iş yerinde yöneticisi tarafından odaya çağrılması (Uyaran) durumunda, yüksek kalp atımı ve felç olacağı korkusu yaşaması (Organizmik Değişkenler: fizyolojik uyarılmışlık ve katastrofik bilişsel şemalar), ardından toplantı odasını terk etmesi (Tepki) ve anksiyetenin anlık olarak azalması (Pekiştireç) sürecinde, bireyin içsel durumları organizmik değişkeni oluşturur.
Derin Analiz
Davranışçı ve Bilişsel-Davranışçı ekolün değerlendirme süreçlerinde kullanılan SORC modeli (Stimulus, Organismic variable, Response, Consequence), uyaran ile davranış arasındaki ilişkiyi tek yönlü bir mekanizma olarak ele almaz. S-R (Uyaran-Tepki) formülasyonunun ötesine geçen bu yaklaşımda organizmik değişkenler; bireyin genetik altyapısını, geçmiş öğrenme yaşantılarını, mevcut hormonal durumunu, nörolojik bütünlüğünü, kronik veya akut duygu durumunu ve bilişsel kapasitesini kapsar. Klinik pratikte bu değişkenler, aynı dışsal uyaranın farklı bireylerde neden farklı tepkilere yol açtığını açıklayan ara (mediatör) faktörler olarak işlev görür. Örneğin, uyku yoksunluğu veya yüksek anksiyete düzeyi gibi organizmik değişkenler, bireyin eşik değerini düşürerek çevresel tetikleyicilere karşı gösterdiği tepkinin şiddetini doğrudan manipüle eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
Uyaran (Stimulus) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; uyaran dışsal çevreden gelirken, organizmik değişken bireyin içsel fizyolojik ve psikolojik durumunu ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Davranışsal Değerlendirme
Davranışsal Değerlendirme
Behavioral Assessment
Doğrudan gözlem, görüşme ve öz-izleme gibi çeşitli teknikler kullanılarak bireyin davranışlarının sistematik olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir.
İncele