Temel Eksen Faktör Analizi
Principal-axis Factor Analysis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının 30 maddelik yeni bir kişilik envanteri geliştirdiğini ve maddelerin 'dışadönüklük' ve 'nevrotisizm' gibi alt boyutlara nasıl dağıldığını incelemek istediğini varsayalım. Veri setinde basıklık ve çarpıklık değerleri normal dağılımdan sapma gösteriyorsa, araştırmacı temel bileşenler analizi yerine temel eksen faktör analizini seçer. İlgili iterasyonlar sonucunda, her bir maddenin ortak varyans payları netleşir ve hatalı varyanslar modelden arındırılarak daha saf faktör yapıları elde edilir.
Derin Analiz
Temel eksen faktör analizi (PFA), gözlenen değişkenler arasındaki ortak varyansı (common variance) hata veya benzersiz varyanstan (unique variance) ayrıştırmak amacıyla kullanılan iteratif bir tahmin yöntemidir. Temel bileşenler analizinden (PCA) temel farkı, toplam varyansı değil, yalnızca ortak varyansı analiz düzlemine almasıdır. Süreç, korelasyon matrisinin köşegenine ilk ortaklık tahminlerinin (genellikle çoklu korelasyon katsayılarının karesi olan SMC değerleri) yerleştirilmesiyle başlar. Ardından faktör yükleri hesaplanır, yeni ortaklık tahminleri güncellenir ve bu döngü yakınsama (convergence) kriteri sağlanana kadar yinelenir. Psikometrik test geliştirme süreçlerinde ve gizil yapıların (latent constructs) tespitinde, verinin çok değişkenli normallik varsayımından saptığı durumlarda sıklıkla tercih edilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Temel Bileşenler Analizi (PCA) ile sıklıkla karıştırılır. PCA bir faktör çıkarma yöntemi değil veri indirgeme tekniğidir ve köşegen değerleri 1'dir; PFA ise gizil faktörleri ortaya çıkarmayı amaçlar ve köşegenlere ortaklık tahminleri atanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Monoton
Monoton
Monotonic
İki değişken arasındaki ilişkide, birinci değişken artarken ikinci değişkenin sadece arttığı veya sadece azaldığı, yön değiştirme barındırmayan matematiksel ilişki biçimi.
İncele
Çoklu Karşılaştırma Testi
Çoklu Karşılaştırma Testi
Multiple Comparison Test
Varyans analizi (ANOVA) sonrasında elde edilen anlamlı küme farklarının hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla kullanılan istatistiksel prosedürler bütünü.
İncele
Süydoyulmuş Tasarım
Süydoyulmuş Tasarım
Supersaturated Design
Tek bir bağımlı değişkeni etkileyen onlarca bağımsız değişkenin eş zamanlı olarak incelendiği, deneme sayısından daha fazla faktörün test edildiği bir faktöriyel deney tasarımı türüdür.
İncele
Nomotetik Puan
Nomotetik Puan
Nomothetic Score
Test edilen tüm bireyler için ortak olan bir boyutta elde edilen ve bireyin performansını norm grubuyla kıyaslayan sayısal değer.
İncele