Cinsel Organlarda-pelviste Ağrı/içe Girme Bozukluğu
Genito-pelvic Pain/penetration Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşında evli bir kadın danışan, evliliklerinin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen her türlü cinsel birleşme girişiminde şiddetli bir yanma ve kasılma yaşadığını, eşinin dokunma ihtimalinde bile kalbinin çarptığını ve panik hissettiğini belirterek başvurmuştur. Yapılan multidisipliner değerlendirmede organik bir patolojiye rastlanmamış; pelvik taban fizyoterapisi ve Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) entegrasyonu ile kadının beden algısı üzerindeki felaketleştirici düşünceleri ele alınmış, aşamalı duyarsızlaştırma teknikleriyle kas kontrolü yeniden kazanılmıştır.
Derin Analiz
DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında, eski sınıflandırma sisteminde ayrı iki tanı olan vajinismus ve disparoni (ağrılı cinsel ilişki) yapılarını tek bir çatı altında birleştiren somatik ve psikoseksüel bir tanıdır. Klinik tablonun arkasında yatan mekanizma, klasik koşullanma süreçleri ve otonom sinir sisteminin sempatik aşırı uyarılmasıyla tetiklenen pelvik taban miyaljisidir (kas spazmı). Bireyin penetrasyon beklentisi bile amigdala üzerinden korku devresini aktive ederek fizyolojik bir savunma mekanizması (donma/kaçma tepkisi) olarak kas kasılmasına yol açar. Etiyolojide biyolojik faktörler (endometriyozis, enfeksiyonlar, hormonal yetersizlikler) kadar travmatik geçmişler, yetiştirilme tarzındaki cinsellik tabu ve mitleri ile katı bilişsel şemalar kritik rol oynar.
Etimoloji
Latince 'genitalis' [üreme organı] + Yunanca 'pelva/pelvis' [leğen kemiği] ve Latince 'penetrare' [içine girmek, delmek] sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cinsel istek bozuklukları veya uyarılma bozuklukları ile karıştırılabilir; temel fark, bu bozuklukta arzunun var olmasına rağmen fiziksel penetrasyonun ağrı ve kas spazmı engeline takılmasıdır.