Engellilik Derecelendirme Ölçeği
Disability Rating Scale (DRS)
Tanım
Orta ila şiddetli travmatik beyin hasarı geçiren bireylerin rehabilitasyon sürecindeki ilerlemesini, uyanıklık, farkındalık, bilişsel yetiler, başkalarına bağımlılık ve psikososyal uyum eksenlerinde izlemek için kullanılan sekiz maddelik standart değerlendirme aracı.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası sonucu ağır travmatik beyin hasarı alarak iki ay boyunca yoğun bakımda kalan 34 yaşındaki bir hastanın, nöroloji kliniğinden fizik tedavi ve rehabilitasyon servisine nakledilmesi aşamasında DRS uygulanır. Başlangıçta 22 puan (vejetatif duruma yakın) alan hastaya, rehabilitasyon programının 6. haftasında uygulanan ikinci testte toplam skorun 12'ye gerilediği (orta derecede bağımlılık) saptanır; bu düşüş, hastanın motor yanıtlarındaki ve öz bakım becerilerindeki somut iyileşmeyi istatistiksel olarak doğrular.
Derin Analiz
1982 yılında Maurice Rappaport ve meslektaşları tarafından geliştirilen Engellilik Derecelendirme Ölçeği (DRS), nöroloji ve rehabilitasyon kliniğinde koma halinden toplumsal hayata yeniden entegrasyona kadar geçen geniş bir spektrumu ölçümler. Araç; göz açma, sözel iletişim, motor yanıt, beslenme, tuvalet ihtiyacı, kişisel bakım, işlevsellik ve çalışabilirlik olmak üzere 8 alt parametreyi 0 ile 5 arasında değişen puanlarla değerlendirir. Toplam skor 0 (engelsiz) ile 29 (aşırı vejetatif durum) arasında dalgalanır. Nörobiyolojik açıdan, hastanın kortikal entegrasyon kapasitesindeki ve retiküler aktive edici sistemin (RAS) işlevselliğindeki değişimi boylamsal olarak izlemeye olanak tanır. İstatistiksel olarak yüksek test-tekrar test güvenilirliğine sahip olup, uzun vadeli prognostik tahminlerde klinik karar vericilere kılavuzluk eder.
Etimoloji
İngilizce 'disability' (yetersizlik, engellilik; Latince 'dis-' [olumsuzluk/ayrılma] + habilis [becerikli/uygun]), 'rating' (derecelendirme; Germen kökenli rate) ve 'scale' (ölçek; Latince 'scala' [merdiven/basamak]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Glasgow Koma Ölçeği (GCS) ile sıklıkla karıştırılır. GCS, akut dönemde sadece bilinç durumunu ve temel refleksif yanıtları değerlendirirken; DRS, akut dönemin ötesinde uzun vadeli işlevselliği, bilişsel yetileri, günlük yaşam aktivitelerini ve toplumsal üretkenliği kapsamlı bir şekilde izler.