FT
FT
Tanım
Organizmanın davranışından bağımsız olarak, önceden belirlenmiş sabit zaman aralıklarında bir pekiştirecin sunulduğu zamanlama tarifesi kısaltmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli yıkıcı davranışlar sergileyen otizmli bir çocuğun tedavisinde, terapistin çocuğun davranışından bağımsız olarak her 5 dakikada bir dikkat ve övgü sunması (Non-contingent Reinforcement / Sabit Zamanlı Pekiştirme uygulaması), dikkat çekme amaçlı problem davranışların sıklığını azaltmak için kullanılan tipik bir klinik FT uygulamasıdır.
Derin Analiz
Deneysel analiz ve uygulamalı davranış analizi (ABA) literatüründe yer alan sabit zamanlı tarife (fixed-time schedule), klasik ve edimsel koşullama arasındaki sınırda konumlanır. Bu tarifede pekiştirici, herhangi bir hedef davranışın gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılmaksızın belirli bir süre geçtikten sonra otomatik olarak verilir. Bu durum, Skinner'ın güvercin deneylerindeki tesadüfi pekiştirme (superstitious behavior) süreçlerinin laboratuvar ortamında sistematikleştirilmesine olanak tanır. Davranışsal momentum ve tepki hızı üzerinde belirgin etkileri bulunur; davranışın kendisi pekiştirecin gelişini belirlemediği için genellikle operant sönme (extinction) süreçlerine benzer bir azalma eğilimi veya geçici baskılanma (bağımlı olmayan pekiştirme etkisiyle) gözlemlenir.
Etimoloji
İngilizce 'Fixed Time' (Sabit Zaman) ifadesinin kısaltmasıdır; 'fixus' (lat. sabitlenmiş, kararlaştırılmış) ve 'tempus' (lat. zaman, müddet) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Fixed-Ratio (FR) ve Variable-Interval (VI) tarifeleri ile sıkça karıştırılır; FR tarifeleri organizmanın belirli sayıda tepki vermesini gerektirirken, FT tarifesi tamamen zamana dayalıdır ve tepkiden bağımsızdır.