Grup Tabanlı Randomize Deneme
Group-randomized Trial
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, yeni bir kaygı azaltma programının liselerde geçerliliğini test etmek istemektedir. Bireysel öğrencileri rastgele seçip ayırmak yerine, şehirdeki 20 liseyi rastgele yöntemle ikiye ayırır: 10 lise deney grubu (programa dahil edilenler), 10 lise ise bekleme listesindeki kontrol grubu olur. Veriler analiz edilirken öğrencilerin okul içindeki ortak çevresel faktörleri çok düzeyli modellerle kontrol edilir.
Derin Analiz
Grup tabanlı randomize denemeler, bireysel düzeyde müdahalenin pratik veya etik olarak imkansız olduğu durumlarda (örneğin, tüm bir okula yeni bir müfredat uygulanması) metodolojik bir zorunluluk olarak ortaya çıkar. Bu tasarımda en kritik istatistiksel mesele bağımlılık (non-independence) problemidir; aynı grup içindeki bireyler, dışarıdaki bireylere kıyasla birbirine daha benzer yanıtlar verme eğilimindedir. Bu nedenle, standart regresyon modelleri tip I hata oranını artırır. Analiz aşamasında hiyerarşik doğrusal modelleme (HLM) veya çok düzeyli modelleme (multilevel modeling) gibi gelişmiş istatistiksel teknikler kullanılarak küme içi korelasyon hesaba katılır ve parametrik tahminlerin doğruluğu güvence altına alınır.
Etimoloji
İngilizce 'group' (grup, küme) + Latince 'random' (rastgele atama, kura ile belirleme) ve 'trial' (deneme, test) kelimelerinin birleşiminden oluşan, deneysel metodolojide küme düzeyinde randomizasyonu ifade eden bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Rastgele kontrollü deneme (RCT) ile sıklıkla karıştırılır; temel fark RCT'de bireylerin rastgele atanması, grup tabanlı denemelerde ise bütüncül kümelerin (klasterlerin) atanmasıdır.