Hazing
Hazing
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Üniversite spor takımına yeni katılan birinci sınıf öğrencilerine, kıdemli üyeler tarafından gece yarısı uykusuz bırakılarak mantıksız ve utandırıcı fiziksel egzersizler yaptırılması, takım ruhunu pekiştirme bahanesiyle bireyin insan onurunu zedeleyici uygulamalara maruz bırakılmasına tipik bir örnektir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve grup dinamikleri literatüründe hazing, grup içi uyumu artırma, hiyerarşik statüyü pekiştirme ve bireyde yapay bir sosyal bağımlılık yaratma işlevi gören bir sosyalleşme sapmasıdır. Bireylerin gruba kabûl edilmek adına yaşadıkları bilişsel çelişki (cognitive dissonance), gruba verdikleri değeri ve bağlılığı rasyonalize etmelerine neden olur; böylece maruz kalınan aşağılayıcı muamele, grup üyeliğini daha cazip kılacak şekilde yanlış bir algıyla ödüllendirilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür stresörler ve akran baskısı altındaki kabul törenleri, limbik sistem ve hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksını aktive ederek akut stres tepkilerini tetikler. Grup içi dayanışma kisvesi altında uygulanan bu sistematik psikolojik ve fiziksel baskı, bireyin özerkliğini zedeler ve otoriteryen uyumu körükler.
Etimoloji
İngilizce kökenli olup, 17. yüzyılda Fransızca 'haser' (eziyet etmek, hırpalamak) fiilinden türetilmiştir; kökeni eski Fransızca 'hase' (zorbalık, eziyet) kelimesine dayanır.
Karıştırmayın
Akran zorbalığı (bullying) ile sıklıkla karıştırılır; aralarındaki temel fark, hazing'in belirli bir gruba dahil olabilmek için rıza gösterilerek (veya mecbur hissedilerek) katlanılan bir geçiş ritüeli olması, zorbalığın ise güç dengesizliğine dayanan ve rıza içermeyen sürekli bir hedef alma eylemi olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele
Grup Uyumu
Group Cohesion
Bir grubun üyelerini bir arada tutan, hem sosyal hem de işle ilgili amaçlar doğrultusunda bütünleşmelerini sağlayan birlik ve dayanışma gücü.
İncele