İkincil İhtiyaç
Derived Need
Tanım
Birincil ve biyolojik gereksinimlerin doğrudan doyurulmasından ziyade, sosyal çevre, deneyim ve öğrenme süreçleri aracılığıyla sonradan kazanılan psikolojik veya kültürel gereksinimler.
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyerinde yükselmek için akşam saatlerine kadar ofiste çalışan ve yöneticisinden takdir bekleyen bir çalışanın sergilediği hırs, temel bir hayatta kalma refleksinden ziyade sosyal statü ve başarı elde etmeye yönelik türetilmiş (ikincil) bir ihtiyacın dışavurumudur.
Derin Analiz
Motivasyon psikolojisinde ve davranış bilimlerinde organizmanın hayatta kalması için elzem olan fizyolojik kökenli (açlık, susuzluk gibi) birincil dürtülerin aksine, ikincil ihtiyaçlar sosyal etkileşimler ve koşullanma yoluyla şekillenir. Murray'nin psikojenik ihtiyaçlar teorisinde ve McClelland'ın Başarı, Bağlanma ve Güç Motivasyonu modellerinde bu kavram derinlemesine incelenir. Bireyin sosyal bir varlık olarak statü kazanma, aidiyet kurma, onaylanma veya maddi varlık edinme gibi yönelimleri, ikincil ihtiyaçların bilişsel ve davranışsal yansımalarıdır. Nöral düzeyde, bu ihtiyaçların işlenmesi limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki karmaşık ödül ve değer biçme devreleri üzerinden yürütülür.
Etimoloji
Latince 'derivare' (bir sudan kanal açmak, türetmek) fiilinden türetilmiş 'derivatus' kelimesi ile İngilizce 'need' (ihtiyaç, yokluğu çekilen şey) isminin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Birincil ihtiyaç (primary need) ile karıştırılır; temel fark birincil ihtiyaçların doğuştan gelen fizyolojik zorunluluklar olması, ikincil ihtiyaçların ise öğrenilmiş ve sosyokültürel dinamiklerle ortaya çıkmasıdır.