Kendi Kendine Yönerge Eğitimi
Self-instructional Training
Tanım
Bireyin işlevsel olmayan inanç ve bilişlerini değiştirmek, yeni beceriler kazandırmak amacıyla, terapistin model olduğu ve danışanın sesli yapıcı talimatları yineleyerek içselleştirdiği bir bilişsel davranışçı terapi tekniğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışan, topluluk önünde konuşurken 'Kesinlikle rezil olacağım, herkes benimle alay ediyor' otomatik düşüncesine kapılmaktadır. Terapist önce bu durumu dışsal bir sesle ele alır: 'Heyecanlanmam normal, nefesime odaklanabilirim, adım adım ilerleyeceğim.' Danışan bu cümleyi önce yüksek sesle tekrarlayarak sunum provası yapar, sonraki aşamada ise aynı cümleyi içsel olarak (zihninden) geçirerek kürsüye çıkar.
Derin Analiz
Donald Meichenbaum tarafından geliştirilen bu yaklaşım, bilişsel yeniden yapılandırma süreçlerinin davranışsal provokasyon ile entegrasyonuna dayanır. Yöntem, Luria ve Vygotsky’nin dilin davranışı düzenleyici işlevine dair gelişimsel teorilerinden beslenir. Süreç, aşamalı bir içselleştirme rotası izler: Önce terapist dışsal bir sesle görevi yönetir (bilişsel modelleme), ardından danışan yüksek sesle aynı yönergeleri tekrarlayarak davranışı uygular (açık dışsal rehberlik), bunu fısıltıyla yapılan yönergeler (açık öz-rehberlik) takip eder ve son evrede süreç tamamen zihinsel bir iç konuşmaya (örtük öz-yönerge) dönüşür. Bu mekanizma, dürtü kontrolü, problem çözme ve dikkat eksikliği gibi yürütücü işlev bozukluklarında frontal lobun ketleme kapasitesini destekler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Düşünce durdurma (thought stopping) tekniği ile sıklıkla karıştırılır; düşünce durdurma maladaptif düşünceyi baskılamaya odaklanırken, kendi kendine yönerge eğitimi yıkıcı düşüncenin yerine işlevsel ve yapıcı bir içsel rehber koymayı hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi
Cognitive Behavior Therapy (CBT)
Biliş ve öğrenme teorilerini entegre ederek uyumsuz düşünce süreçlerini ve sorunlu davranışları yeniden yapılandırmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi ekolü.
İncele
Otomatik Düşünceler
Otomatik Düşünceler
Automatic Thoughts
Bireyin herhangi bir çaba sarf etmeden, anlık, alışkanlık haline gelmiş ve bilinçdışı bir hızla zihnine gelen, ruh halini ve davranışları doğrudan etkileyen bilişsel içerikler.
İncele
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Cognitive Restructuring
Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.
İncele