Kısıtlamasız Pekiştirme
Noncontingent Reinforcement
Tanım
Etkili bir pekiştirecin, belirli bir davranışın sergilenmesinden tamamen bağımsız olarak, zamansal temelde veya rastlantısal biçimde sunulması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Sınıfta sürekli olarak öğretmeninin dikkatini çekmek için yıkıcı davranışlar sergileyen dokuz yaşındaki bir otizm spektrum bozukluğu vakasında, terapist her beş dakikada bir çocuğa koşulsuz olarak (hiçbir davranış şartı aramadan) ilgi ve onay gösterir. Bu durumda çocuk, yıkıcı davranışa gerek kalmaksızın temel pekiştirme ihtiyacını karşıladığı için problem davranış sönme sürecine girer.
Derin Analiz
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ve operant koşullama literatüründe kısıtlamasız pekiştirme (NCR), uyarıcının herhangi bir hedef davranışa (istenmeyen veya istenen) bağımlı olmaksızın verilmesini ifade eder. Bu yöntem, temelde iki uçlu bir işleve sahiptir: Bir yandan problem davranışın arkasındaki işlevsel pekiştirmeyi (örneğin dikkat çekme veya kaçınma) ortadan kaldırarak (otomatik sönme etkisi yaratarak) davranışın motivasyonel temelini zayıflatır; diğer yandan ise organizmaya doyum (satiation) sağlayarak pekiştirecin değerini düşürür. Nörobiyolojik düzeyde, dopaminerjik yolaklar üzerindeki bu kesintisiz uyarıcı akışı, klasik ve operant sistemlerin kesişim kümesinde yer alan koşullu tepkilerin sönüm manifestosunu yeniden yapılandırır.
Etimoloji
Latince 'non-' [değil] + 'contingere' [dokunmak, bağlı olmak, ilişki kurmak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş 'contingent' (şarta bağlı) sıfatına, olumsuzluk ve bağımsızlık bildiren öneklerin getirilmesiyle oluşturulmuştur.
Karıştırmayın
Edimsel koşullandırmadaki 'pozitif pekiştirme' ile sıklıkla karıştırılır; pozitif pekiştirmede uyarıcı belirli bir davranışın ardından gelirken, kısıtlamasız pekiştirmede uyarıcı davranıştan bağımsız olarak sunulur. Ayrıca 'kazara pekiştirme' (accidental reinforcement) kavramından da ayrılır; çünkü kısıtlamasız pekiştirmede amaç bilinçli bir zamanlama planı oluşturmaktır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele