Klorprotiksen
Chlorprothixene
Tanım
Tioksanten sınıfına ait, düşük potaslı tipik bir antipsikotik ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Akut psikotik ajitasyon ve şiddetli anksiyete bulgularıyla acil psikiyatri kliniğine getirilen bir hastada, sedatif ve antipsikotik özelliklerinincombined (birleşik) gücünden yararlanmak amacıyla düşük doz klorprotiksen tedavisi başlanmış ve hastanın motor ajitasyonu kontrol altına alınmıştır.
Derin Analiz
Klorprotiksen, farmakolojik profili itibarıyla fenotiyazinlere yapısal ve etki mekanizması olarak benzerlik gösteren birinci nesil (tipik) bir antipsikotiktir. Temel olarak postsinaptik dopamin D2 reseptörlerini bloke etmesinin yanı sıra, serotonin (5-HT2), histamin (H1) ve muskarinik asetilkolin reseptörleri üzerinde de yüksek afiniteyle antagonist etki gösterir. Düşük potaslı bir antipsikotik olması, reseptör profili gereği sedatif ve anksiyolitik etkilerinin baskın olmasına, ekstrapiramidal yan etki insidansının ise yüksek potaslı ajanlara kıyasla bir miktar daha dengeli seyretmesine zemin hazırlar. Klinik pratikte genellikle ajitasyon, psikotik bozukluklar ve uyku bozukluklarının yönetiminde reçete edilmektedir.
Etimoloji
Kimyasal türetim kökeni; Yunanca 'chloros' (yeşil-sarı) ve 'prothixene' (tioksanten türevi yapısal iskelet) bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Haloperidol gibi yüksek potaslı tipik antipsikotikler; klorprotiksenin aksine daha az sedasyon ve çok daha yüksek oranda ekstrapiramidal semptom riski taşır.