Koşullu Duygusal Tepki
Conditioned Emotional Response (CER)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Küçük yaşta bir köpeğin saldırısına uğrayan bir bireyin, yıllar sonra sokakta sadece köpek gördüğünde kalbinin hızlı atması, avuç içlerinin terlemesi ve ani bir kaçma isteği duyması; burada köpek nötr uyarıcıyken, saldırı anındaki acı ve korku ile eşleşerek güçlü bir koşullu duygusal tepki (CER) haline gelmiştir.
Derin Analiz
Koşullu Duygusal Tepki (CER), davranışçı paradigma içerisinde organizmanın çevresel uyarıcılara karşı geliştirdiği adaptif ya da maladaptif duygu-durum değişimlerini modelleyen temel bir öğrenme mekanizmasıdır. Watson ve Rayner'ın klasik 'Küçük Albert' deneyinden bu yana, fobi gelişiminin ve travmatik anıların nöral konsolidasyon sürecinin temel taşı olarak incelenmektedir. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç amigdalanın bazalateral çekirdeğinin (BLA) duyusal girdileri işlemesi ve medial prefrontal korteks ile hipokampal devreler arasındaki sinaptik plastisite (uzun süreli potansiyalizasyon - LTP) aracılığıyla korku engramlarının kodlanmasıyla, yani klasik koşullanma devrelerinin kalıcı hale gelmesiyle yürütülür.
Etimoloji
Latince 'conditio' (şart/koşul) ve 'emovere' (dışarı hareket ettirmek, hareket arzusu uyandırmak) köklerinin modern davranışçı psikoloji terminolojisinde birleşmesiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Edimsel koşullanma (operant conditioning) ile sıklıkla karıştırılır; edimsel koşullanmada davranış sonuçlarına göre şekillenirken, CER doğrudan istemsiz, otonom sinir sistemi kaynaklı duygusal reflekslerin klasik yolla bir uyarıcıya bağlanmasını ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Amigdala
Amigdala
Amygdala
Temporal lobun derinlerinde yer alan, limbik sistemin kritik bir bileşeni olup duygusal işleme, tehdit algısı ve korku koşullanmasında merkezi rol oynayan badem şeklindeki nükleer kompleks.
İncele
Koşullu Baskılama
Koşullu Baskılama
Conditioned Suppression
Pozitif pekiştireçle edinilmiş bir edimsel davranışın, aversive (kaçınılan) bir uyarıcıyla eşleşmiş nötr bir uyarıcının sunumuyla geçici olarak azalması veya durması olgusu.
İncele