Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mikropsikoz

Micropsychosis

Tanım

Şiddetli stres dönemlerinde ortaya çıkan, birkaç dakika veya saat süren çok kısa süreli psikotik epizodlar.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşındaki bir danışan, sevgilisinin mesajlarına geç yanıt vermesi üzerine yoğun bir panik ve öfke patlaması yaşar; bu sırada odadaki duvarların üzerine doğru geldiğini, seslerin duyulmaz bir uğultuya dönüştüğünü ve kendi bedeninin dışına çıktığını hisseder. Yaklaşık kırk dakika süren bu algısal bozulma ve hezeyanlı şüphecilik dalgası, destekleyici psikoterapi ve güvenli ortam sağlanmasıyla tamamen ortadan kalkar.

Derin Analiz

Mikropsikoz, bireyin gerçeği değerlendirme yetisinin (reality testing) akut stresörler altında geçici olarak bozulmasıyla karakterize edilen klinik bir fenomendir. Genellikle sınır kişilik bozukluğu (borderline personality disorder) tablosunda, yoğun terk edilme kaygısı, duygulanım düzensizliği veya kişilerarası krizler sırasında dissosiyatif süreçlerle içe gözlemlenir. Nörobiyolojik düzeyde, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının aşırı uyarılmasına sekonder olarak limbik sistemdeki ani dopaminerjik salınım artışlarıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Tam teşekküllü bir şizofreni atağından süre ve kalıcılık açısından ayrılır; zira bu epizodlar klinik müdahale olmaksızın veya kısa süreli regülasyon teknikleriyle kendiliğinden geriler.

Etimoloji

Yunanca 'mikros' [küçük/kısa] + 'psyche' [ruh/zihin] ve 'osis' [durum/anormal süreç] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Şizofreni veya Kısa Psikotik Bozukluk ile karıştırılabilir; temel fark mikropsikozun süresinin çok daha kısa (dakikalar/saatler mertebesinde) olması ve yapısal bir kronik psikoz tablosundan ziyade duygudurum ve kişilik temelli krizlere eşlik etmesidir.