Mirtazapin
Mirtazapine
Tanım
Presinaptik alfa-2 adrenerjik reseptörleri bloke ederek norepinefrin ve serotoninerjik nörotransmisyonu artıran, sedatif ve iştah açıcı özelliklere sahip atipik bir antidepresandır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratiğinde, uzun süredir majör depresyon tanısıyla takip edilen, buna ek olarak şiddetli uyku bozukluğu ve iştahsızlık nedeniyle kilo kaybetmiş bir hastada, uykuyu düzenleme ve anabolik etkiyle kilo alımını destekleme potansiyeli nedeniyle mirtazapin tedavisi 15 mg/gün dozunda başlatılır ve klinik yanıt ile yan etki toleransına göre titre edilir.
Derin Analiz
Mirtazapin, etki mekanizması açısından klasik SSRI veya SNRI ajanlarından ayrışan noradrenerjik ve spesifik serotonerjik antidepresan (NaSSA) sınıfında yer alır. Presinaptik alfa-2 otoreseptör antagonizması yoluyla noradrenalin salınımını tetiklerken, aynı zamanda merkezi sinir sistemindeki 5-HT2 ve 5-HT3 reseptörlerini bloke ederek serotoninerjik sinyalleşmeyi spesifik olarak 5-HT1 reseptörleri üzerinden kanalize eder. SSRI'ların aksine serotonin veya norepinefrin geri alımını (reuptake) doğrudan inhibe etmez. Güçlü histamin H1 reseptör blokajı, klinikte sıklıkla gözlenen sedasyon (uyku hali) ve iştah artışına bağlı kilo alımı yan etkilerinin temel nörobiyolojik temelini oluşturur. Özellikle majör depresif bozuklukta eşlik eden insomnia ve anksiyete tablolarında tercih edilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) ile karıştırılır; ancak mirtazapin reuptake inhibitörü olmayıp reseptör antagonisti ve modülatörüdür. Ayrıca sedatif etkileri nedeniyle tipik antipsikotiklerle karıştırılabilmektedir ancak farmakolojik hedefi dopaminerjik sistemden ziyade adrenerjik ve serotonerjik eksendir.