Ortalama Hata
Average Error
Tanım
Bir dizi gözlemin mutlak ya da bağıl bir kritere göre ne ölçüde saptığını gösteren tipik sapma derecesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Reaksiyon süresi deneyinde, bir katılımcının hedef uyarıcıya 100 farklı denemede verdiği tepki sürelerinin ortalama değerinden, her bir denemedeki bireysel tepki süresinin mutlak farklarının ortalaması hesaplanarak kişinin motor yanıt kararsızlığı 'ortalama hata' cinsinden bulunur.
Derin Analiz
Psikometri, deneysel psikoloji ve istatistiksel analizlerde, ölçüm güvenilirliğini ve geçerliliğini belirlemede temel bir metriktir. Mutlak kriter durumunda (örneğin kalibre edilmiş standart bir uyarıcı şiddeti), ölçümlerin gerçek değerden sistematik veya tesadüfi sapma miktarını verir. Göreli kriter durumunda ise (örneğin ilgili koşul altındaki gözlemlerin aritmetik ortalaması), veri kümesinin merkezi eğilim etrafındaki saçılım karakteristiğini ve ölçüm hassasiyetini ortaya koyar. Parametrik testlerin hata varyansı hesaplamalarında ve model uyum indekslerinin değerlendirilmesinde kritik bir ara değişkendir.
Etimoloji
Latince 'habere' (sahip olmak, yönelmek) kökünden türeyen 'error' (sapma, yanılgı, doğru yoldan çıkma) sözcüğü ile Eski İngilizce 'averag' (deniz kazalarında hasarın paylaştırılması) kavramından evrilen 'average' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Standart hata (standard error) ile sıklıkla karıştırılır; standart hata bir istatistiğin örnekleme dağılımının standart sapmasını ifade ederken, ortalama hata doğrudan gözlemlerin kriterden sapma derecesidir.