PEN Modeli
PEN
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede yüksek nevrotisizm ve yüksek psikotisizm skorlarına sahip bir danışanın, stresli yaşam olayları karşısında anksiyete bozukluğu veya dürtü kontrol sorunları geliştirme riskinin, düşük skorlara sahip bireylere kıyasla istatistiksel olarak belirgin biçimde daha yüksek olduğu gözlemlenir.
Derin Analiz
Eysenck'in PEN modeli, kişiliği büyük ölçüde kalıtımsal ve nörofizyolojik mekanizmalara dayandıran yapısal bir yaklaşımdır. Dışadönüklük boyutu merkezi sinir sisteminin uyarılma eşiğiyle (retiküler aktive edici sistem), Nevrotisizm otonom sinir sisteminin duygusal tepkiselliğiyle, Psikotisizm ise androjen düzeyleri ve merkezi sinir sistemindeki dopaminerjik aktiviteyle ilişkilendirilir. Model, psikometrik testler ve faktör analizi yöntemiyle bireylerin bu üç eksendeki konumlarını saptayarak davranışsal yatkınlıklarını haritalandırır.
Etimoloji
İngilizce üç temel kişilik boyutunun baş harflerinden oluşan bir akronimdir: Psychoticism (Psikotisizm), Extraversion (Dışadönüklük) ve Neuroticism (Nevrotisizm). Hans Eysenck'in kişilik kuramına dayanır.
Karıştırmayın
Beş Faktör Kişilik Kuramı (Big Five / OCEAN) ile sıklıkla karıştırılır; Big Five beş faktörlü daha geniş bir tanımlama sunarken, PEN modeli özellikle psikotisizm ve biyolojik kökenli uyarılma teorisiyle ondan ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Eysenck Kişilik Envanteri
Eysenck Kişilik Envanteri
Eysenck Personality Inventory (EPI)
Ergen ve yetişkinlerde dışadönüklük ile nevrotisizm boyutlarını ölçen ve yanıt bozulmalarını saptamak için bir Yalan alt ölçeği içeren öz-bildirim türü kişilik envanteri.
İncele
Dışadönüklük
Dışadönüklük
Extraversion (extroversion)
Bireyin enerjisini ve ilgisini içsel yaşantılardan ziyade dış dünyaya, sosyal ilişkilere ve nesnelara yöneltmesini karakterize eden geniş spektrumlu bir kişilik boyutu.
İncele
Nevrotisizm
Nevrotisizm
Neuroticism
Bireylerin kronik düzeyde duygusal istikrarsızlık, kaygı ve psikolojik sıkıntıya yatkınlık gösterdiği temel kişilik boyutu.
İncele