Yalancı Psikopatik Şizofreni
Pseudopsychopathic Schizophrenia
Tanım
Şizofreniye özgü psikotik eğilimlerin; patolojik yalancılık, cinsel sapmalar ve dürtüsel şiddet gibi antisosyal davranışlarca maskelendiği veya örtüldüğü, güncel sınıflandırmalarda daha ziyade kişilik bozukluklarıyla ilişkilendirilen bir tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir danışan, iş yerinde ardışık yalanlar söylemesi, ortada mantıklı bir tetikleyici yokken sergilediği yıkıcı öfke patlamaları ve insan ilişkilerinde yaşadığı derin yabancılaşma şikayetiyle kliniğe başvurmuştur. Yapılan detaylı değerlendirmede, bireyin gerçeği değerlendirme yetisinde zaman zaman silik kopmalar yaşandığı (şizoid/garip algılar), ancak tablonun temelini patolojik yalan söyleme, dürtüsel şiddet ve pişmanlık duymama gibi antisosyal nitelikli davranış örüntülerinin domine ettiği saptanmıştır.
Derin Analiz
Klinik psikiyatri tarihinde nosolojik olarak karmaşık bir konuma sahip olan bu kavram, gerçek bir şizofreni alt tipinden ziyade, şizotipal veya sınır (borderline) kişilik organizasyonlarının şiddetli dışavurumlarını tanımlamak için kullanılmaktadır. Psikotik çekirdek belirtilerin antisosyal savunma mekanizmaları ve yıkıcı davranış kalıplarıyla sarılması, bireyin duygulanımsal düzenleme kapasitesini ciddi biçimde zedeler. Nörobiyolojik düzlemde, prefrontal korteksin yürütücü işlevlerindeki kusurlar ile limbik sistemin aşırı reaktivitesi arasındaki kopuş, hem dürtü kontrolsüzlüğüne hem de gerçeklik algısında bozulmalara zemin hazırlar. DSM-5 ve ICD-11 terminolojisinde artık doğrudan bu adla kodlanmasa da, klinik pratikte antisosyal kişilik özellikleri sergileyen ve hafif düzeyde garip/bizar bilişsel şemalar barındıran vakalarda karşımıza çıkar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Antisosyal Kişilik Bozukluğu (yalnızca davranışsal kural ihlallerine odaklanır, psikotik spektrum unsurları içermez) ve Paranoid Şizofreni (antisosyal maskelemeden ziyade sistematik sanrılar ve işitsel hallüsinasyonlarla karakterizedir).
Keşfetmeye Devam Edin
Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Şizotipal Kişilik Bozukluğu
Schizotypal Personality Disorder
Şizofreninin tipik şiddetine ulaşmayan; bilişsel ve algısal çarpıtmalar, büyüsel düşünceler, tuhaf davranışlar ve derin sosyal izolasyonla karakterize kronik bir kişilik bozukluğudur.
İncele
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Antisosyal Kişilik Bozukluğu
Antisocial Personality Disorder / Dyssocial Personality
🔹 1. (antisocial personality disorder): Başkalarının haklarını kronik olarak hiçe sayma, ihlal etme ve suçluluk, pişmanlık veya empati yoksunluğu ile karakterize, on sekiz yaşından sonra tanısı konulabilen yaygın bir kişilik bozukluğudur. 🔹 2. (dyssocial personality): Toplumsal kurallara ve başkalarının haklarına sürekli bir biçimde uymama, bunları ihlal etme ve empati yoksunluğu ile karakterize edilen kişilik bozukluğudur.
İncele