Cinsel Saldırı
Sexual Assault
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmili yaşlarının başında bir üniversite öğrencisi, tanımadığı bir kişi tarafından fiziksel zorlamaya ve rızası dışı cinsel temasa maruz kalmıştır. Olay sonrası klinikte değerlendirilen bireyde; ani irkilme tepkileri, saldırının gerçekleştiği mekana girmekten kaçınma, olay anına ait intruzif (istemsiz ve rahatsız edici) anlık hatıralar (flashback) ve yoğun bir suçluluk/utanç döngüsü gözlenmiştir. Klinik müdahale, öncelikle güvenliğin sağlanması ve ardından Travma Odaklı Bilişsel Davranışçı Terapi (TF-CBT) veya EMDR ile işlenmemiş travmatik anıların nötralize edilmesini içerir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve adli psikiyatri bağlamında cinsel saldırı, mağdurun otonomisine ve psikolojik bütünlüğüne yönelik ağır bir ihlaldir. Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), majör depresif bozukluk, dissosiyatif bozukluklar ve kronik anksiyete gibi psikopatolojilerin en güçlü tetikleyicilerinden biridir. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür bir şiddet olayı akut dönemde amigdalanın hiperaktivasyonuna ve prefrontal korteksin bu korku yanıtını modüle etme kapasitesinin geçici olarak felç olmasına yol açar. Kronikleşen vakalarda hipokampal hacim değişiklikleri ve hipotalamik-hipofiz-adrenal (HHA) aksının kalıcı disfonksiyonu gözlenir. DSM-5 kriterlerine göre travma ve stresörle ilişkili bozukluklar kategorisinde ele alınan klinik tablonun merkezinde yer alır.
Etimoloji
Latince 'sexus' (cinsiyet) ve 'assultus' (saldırmak, üzerine atılmak; 'ad-' [yönelim] + 'salire' [sıçramak, atlamak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cinsel taciz (genellikle fiziksel temas içermeyen sözlü veya görsel rahatsız edici davranışlar) ve rıza dışı cinselliğin hukuki/klinik alt türleri (örn. tecavüz); cinsel saldırı ise bu kavramları kapsayan daha geniş bir şemsiye terimdir ve her türlü rıza dışı fiziksel cinsel teması içerir.
Keşfetmeye Devam Edin
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)
Ölüm, ciddi yaralanma veya fiziksel bütünlüğe tehdit içeren travmatik bir olayın yaşanmasının veya tanık olunmasının ardından ortaya çıkan; yeniden yaşantılama, kaçınma ve kronik fizyolojik uyarılmışlık belirtileriyle karakterize ruhsal bozukluk.
İncele
Rıza
Rıza
Consent
Bir bireyin tıbbi bir müdahaleye, psikolojik tedaviye veya araştırma sürecine katılmak amacıyla sunduğu gönüllü, bilinçli ve özgür onay.
İncele
Dissosiyasyon
Dissosiyasyon
Dissociation
Bireyin bilinç, hafıza, kimlik veya çevre algısının olağan entegrasyonundan koparak bağımsızlaşmasıyla karakterize olan bir savunma mekanizması ve bilişsel süreç.
İncele