Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dağınık Bağlanma

Disoriented Attachment

Tanım

Bireyin bakım veren kişiyi hem bir güvenlik üssü hem de bir korku kaynağı olarak algılaması sonucu ortaya çıkan, organize olamamış çelişkili bağlanma modeli.

Örnek Vaka / Uygulama

Yabancı Durum Testi'nde (Strange Situation) annesiyle tekrar bir araya gelen 14 aylık bir bebeğin, annesine doğru yaklaşırken aniden yere kapaklanması, yüzünü elleriyle kapatıp geriye doğru kaçması veya donup kalması gibi birbirine zıt davranışları aynı anda sergilemesi.

Derin Analiz

Gelişimsel psikoloji ve bağlanma teorisinde, Main ve Solomon (1986) tarafından tanımlanan bu durum, bebeklerin veya bireylerin stres altında ne kaçınmacı ne de kaygılı-dirençli kategorilere uymayan, paradoksal davranış örüntüleriyle karakterizedir. Bakım veren kişinin korkutucu, istismar edici veya çözülmüş (unresolved) travmatik durumlarda olması, çocukta 'korkusuz sığınacak yer olmama' ikilemini doğurur. Nörobiyolojik düzeyde, bu kronik tehdit algısı, prefrontal korteksin amigdala üzerindeki regülasyon kapasitesini zayıflatır ve stres yanıt sisteminin (HPA aksı) sürekli bir alarm halinde kalmasına zemin hazırlar. İlerleyen yaşamda dissosiyatif semptomlar, duygu düzenleme güçlükleri ve karmaşık travma ile güçlü bir korelasyon gösterir.

Etimoloji

Latince 'dis-' (ayrılma, yoksunluk) ve 'oriens' (doğu, yönelme) köklerinden türetilmiş, yönelimini kaybetmiş ve koordine olamamış anlamını taşır.

Karıştırmayın

Kaygılı-Dirençli Bağlanma (burada çocuk öfke ve yapışma sergiler ancak kaçınma veya donma görülmez) ve Kaçınmacı Bağlanma (bakım verenden aktif olarak uzak durma esastır, dağınık bağlanmadaki korku temelli dezorganizasyon yoktur).