Değişken Zamanlı Tarife
Variable-time Schedule (VT Schedule)
Tanım
Organizmanın herhangi bir davranışından bağımsız olarak, önceden belirlenmiş ortalama bir süre etrafında değişen aralıklarla uyaran veya pekiştireç sunulan zamanlama tarifesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek düzeyde yıkıcı davranışlar sergileyen otizmli bir çocuğun tedavisinde, terapistin çocuğun davranışına bakılmaksızın ortalama her 3 dakikada bir (örneğin 1 dk, 4 dk, 2 dk, 5 dk şeklinde değişen sürelerle) dikkat veya övgü sunması bir değişken zamanlı tarife uygulamasıdır. Bu yöntem, çocuğun ilgi elde etmek için sergilediği yıkıcı davranışların sıklığını azaltmayı hedefler çünkü çocuk pekiştirecin zamansal olarak zaten garanti olduğunu öğrenir.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve uygulamalı davranış analizinde (ABA) değişken zamanlı (VT) tarifeler, bağımlı olmayan (non-contingent) pekiştirme türlerinden biridir. Sabit zamanlı tarifelerin aksine, uyaranın sunumlar arası süresi aritmetik bir ortalama etrafında sürekli dalgalanır. Bu mekanizma, davranış ile uyaran arasında zamansal bir kontingensi (koşulluluk) ortadan kaldırır. Klasik koşullanmada zamanlama etkilerini incelemek ve operant koşullanmada olumsuz pekiştirme veya batıl inanç benzeri tesadüfi davranış kalibrelerini nötralize etmek için kullanılır. Klinik pratikte, problem davranışların işlevsel analizlerinde temel bir kontrol koşulu olarak yer alır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Değişken oranlı tarife (variable-ratio schedule) ile sıklıkla karıştırılır. Değişken oranlı tarifede pekiştirme organizmanın gösterdiği *yanıt sayısına* bağlıyken, değişken zamanlı tarifede yanıt sayısından bağımsız olarak *gecen zamana* bağlıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Değişken Aralık
Değişken Aralık
VI
Edimsel koşullanmada, doğru bir davranışın pekiştirilmesinin önceden tahmin edilemeyen, ortalaması bilinen zaman aralıklarından sonra verildiği pekiştirme tarifesi.
İncele
Kümülatif Kayıt
Kümülatif Kayıt
Cumulative Record
Yeni verilerin sürekli olarak eklendiği, özellikle edimsel koşullanmada tepki sayısının zamanla birikimli olarak artışını gösteren grafiksel bir çetele sistemidir.
İncele
Davranış Şekillendirme
Davranış Şekillendirme
Behavior Shaping
Organizmanın repertuvarında bulunmayan karmaşık bir davranışı, hedefe götüren ara basamakların (kademeli yaklaşma) sırayla pekiştirilmesi yoluyla kazandırma edimsel koşullama tekniği.
İncele
Seyreltme
Seyreltme
Thinning
Edimsel koşullanma sürecinde, sürekli pekiştirmenin kademeli olarak aralıklı pekiştirmeye dönüştürülmesi işlemidir.
İncele