Depresyonun Demans Sendromu
Dementia Syndrome Of Depression
Tanım
Major depresif bozukluk geçiren yaşlı bireylerde bilişsel yetilerde görülen, nörodejeneratif bir yıkımı taklit eden ancak tedaviyle düzelebilen yalancı demans tablosu.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki erkek hasta, yakın bellek sorunları, ev işlerini yapamama ve odaklanma güçlüğü şikayetleriyle yakınları tarafından kliniğe getirilir. Nörolojik incelemelerde ve Mini Mental Test'te skorları demans sınırındadır. Ancak hastanın derin bir anhedoni, sabahları kötüleşen duygu durum ve iştah kaybı yaşadığı saptanır. Yapılan ayrıntılı klinik değerlendirmede tablonun Alzheimer değil, depresyonun demans sendromu olduğu anlaşılır. 8 haftalık SSRI tedavisi sonrasında hastanın kognitif test skorları normale döner.
Derin Analiz
Klinik gerontopsikiyatri perspektifinden bakıldığında, bu sendrom genellikle ileri yaştaki bireylerde bellek bozukluğu, yürütücü işlevlerde yavaşlama ve konsantrasyon güçlüğü ile karakterizedir. Nörobiyolojik düzeyde, frontostriatal devrelerdeki dopaminerjik ve serotonerjik hipofonksiyon, prefrontal korteksin alt işlevlerini baskılayarak organik bir demans tablosunu andıran kognitif ketlenmeye yol açar. Nöropsikolojik değerlendirmelerde hastalar 'bilmiyorum' yanıtını verme eğilimindedir ve çaba düşüklüğü dikkat çeker. Gerçek nörodejeneratif demanslardan (Alzheimer vb.) en büyük farkı, antidepresan tedavi veya elektrokonvulsif terapi (EKT) sonrasında kognitif yıkımın tamamen reversibl (geri dönüşümlü) olmasıdır.
Etimoloji
Latince 'deprimere' [aşağı çekmek, basmak] + Latince 'demens' [aklı başında olmayan, delilik] + Grekçe 'syndromon' [bir araya gelme, koalisyon]
Karıştırmayın
Alzheimer Hastalığı, vasküler demans ve hafif bilişsel bozukluk (MCI) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici nokta bu tabloda depresif duygu durumun bilişsel kayıptan önce başlaması ve hastanın bilişsel testlerde 'bilmiyorum' diyerek çaba göstermekten kaçınmasıdır.