Duygusal Bozukluk
Emotional Disorder
Tanım
Sebebiyle orantısız veya duruma uygun olmayan, uyum bozucu duygusal tepkilerle karakterize edilen psikolojik rahatsızlıkların genel sınıflandırması.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir danışanın, iş yerinde yöneticisinden aldığı yapıcı ve hafif tonlu bir eleştiriyi varoluşsal bir tehdit olarak algılayıp saatlerce kontrol edilemez şekilde ağlaması, işlevselliğini tamamen yitirmesi ve bu tepkinin durumun nesnel ciddiyetiyle hiçbir mantıksal orantı göstermemesi.
Derin Analiz
Duygusal bozukluklar, bireyin affektif regülasyon kapasitesinin çevresel uyaranları işleme ve bunlara yanıt verme süreçlerinde yaşadığı kronik aksaklıkları ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksteki üst düzey yürütücü işlevlerin limbik sistem (özellikle amigdala) üzerindeki inhibitör kontrolünün zayıflamasıyla ilişkilendirilir. Bu durum, bireyin duygu durumunu homeostatik bir dengede tutmasını engeller; sonuç olarak ortaya çıkan tepkiler nedurumsal bağlama ne de evrimsel olarak adaptif değerine uygundur. DSM-5 sınıflandırma sisteminde tek başına spesifik bir tanı kategorisi olmaktan ziyade, anksiyete bozuklukları, duygu durum bozuklukları ve travma ile ilişkili bozuklukları kapsayan üst düzey bir şemsiye kavram olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'emovere' (dışarı taşımak, sarsmak, hareket ettirmek) fiilinden türetilen 'emotional' ve Eski Yunanca 'dys-' (bozuk, zor) + 'ordire' (düzenlemek) köklerinden gelen 'disorder' kelimelerinin birleşimidir.
Karıştırmayın
Duygu durum bozuklukları (mood disorders) ile sıklıkla karıştırılır; duygusal bozukluk çok daha geniş bir yelpazeyi kapsar ve sadece uzun süreli duygu tonu dalgalanmalarını değil, anlık ve reaktif duygusal tepkisizlikleri veya aşırılıkları da içerir.