Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Erkek Klimakteri

Male Climacteric

Tanım

Erkeklerde yaşla birlikte görülen testosteron ve diğer hormon seviyelerindeki düşüşe bağlı olarak ortaya çıkan, kadınlardaki menopoz dönemine benzetilen hipotetik yaşam evresi.

Örnek Vaka / Uygulama

52 yaşındaki bir danışan, son iki yıldır yaşadığı kronik yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve cinsel istekte azalma şikayetleriyle klinik psikoloji kliniğine başvurur. Yapılan tıbbi değerlendirmede serum testosteron seviyelerinin yaş normlarının alt sınırında olduğu saptanır. Klinik tabloda hem organik hormonal düşüş hem de orta yaş geçişinin yarattığı varoluşsal kriz zamanlı olarak gözlenir.

Derin Analiz

Erkek klimakteri (andropause veya gonadopause olarak da bilinir), kadınlardaki menopozun aksine üreme yeteneğinin tamamen ve ani bir şekilde sonlanmasıyla karakterize değildir. HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) ve HPG (hipotalamus-hipofiz-gonad) akslarında yaşa bağlı kademeli bir yavaşlama söz konusudur. Serbest testosteron düzeyindeki yıllık yüzde birlik azalma; yorgunluk, bellek ve konsantrasyon güçlükleri, libidoda düşüş, erektil disfonksiyon ve depresif belirtilerle kendini gösterebilir. Ancak bu tablonun tek başına birendokrinolojik yetersizlikten mi, yoksa psikososyal stres faktörleri ve yaşlanma sürecinin karmaşık etkileşiminden mi kaynaklandığı klinik literatürde hâlâ tartışmalıdır.

Etimoloji

Fransızca 'climactère' ve Yunanca 'klimaktēr' (merdiven basamağı, kritik dönüm noktası) kelimesinden türetilmiştir; erkeklerde yaşam döngüsündeki hormonal eşik değişimini ifade eder.

Karıştırmayın

Kadın menopozu ile karıştırılır; temel fark, kadınlarda reprodüksiyonun keskin bir şekilde son bulması, erkeklerde ise spermatogenezin ve hormonal düşüşün kademeli ve değişken seyretmesidir.