Etki Büyüklüğü Korelasyonu
Effect-size Correlation
Tanım
Bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki ilişkinin gücünü, verideki diğer varyasyon kaynaklarını arındırmaksızın -1 ile +1 arasında ölçen standardize bir etki büyüklüğü indeksidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir bilişsel terapi protokolünün depresyon skorları üzerindeki etkililiğini inceleyen bir klinik araştırmada, terapinin uygulandığı grup ile kontrol grubu arasındaki ilişki $r = .35$ olarak hesaplanmıştır. Bu değer, orta ile büyük arasında klinik açıdan kayda değer ve anlamlı bir etki büyüklüğüne işaret eder.
Derin Analiz
Etki büyüklüğü korelasyonu ($r_{effect size}$), istatistiksel sonuçların pratik anlamlılığını nicelleştirmek için kullanılan temel metriklerden biridir. Cohen'in önerdiği evrensel kılavuz ilkelerine göre; mutlak değer olarak .1 küçük, .3 orta ve .5 büyük ilişki düzeyini temsil eder. Sıfır hipotezi testlerinin ($p$ değerleri) örneklem büyüklüğüne aşırı duyarlı olduğu durumlarda, bu indeks araştırmacılara ilişkilerin gerçek evrensel büyüklüğü hakkında doğrudan ve şeffaf bir pencere sunar. Doğrudan korelasyon katsayısı olarak ifade edilebilmesi, meta-analitik çalışmalarda farklı araştırma bulgularının ortak bir paydada toparlanmasını ve etki büyüklüğü dönüşümlerinin (örneğin Cohen's d ile $r$ arasında) matematiksel olarak kusursuz bir şekilde yapılabilmesini sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'effect' [etki, Latince efficere] + 'size' [boyut, büyüklük, Latince assidere] ve 'correlation' [bağıntı, Latince correlatio] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Belirtme katsayısı ($R^2$) ile sıklıkla karıştırılır; belirtme katsayısı varyansın yüzde kaçının açıklandığını gösterirken, etki büyüklüğü korelasyonu doğrudan değişkenler arasındaki doğrusal ilişkinin gücünü ve yönünü bildirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Cohen's D
D
İki grup arasındaki ortalama farkın standart sapma cinsinden ifade edilen standartlaştırılmış ölçüsüdür.
Varyans Analizi
Analysis Of Variance (ANOVA)
İki veya daha fazla bağımsız grubun bağımlı değişkene ait ortalama değerleri arasındaki istatistiksel olarak anlamlı farklılıkları test eden ve değişkenler arası ortak ile ana etkileri inceleyen parametrik bir yöntem.