Fensiklidin İntoksikasyonu
Phencyclidine İntoxication
Tanım
Fensiklidin (PCP) veya benzer farmakolojik maddelerin alımını takip eden; belirgin davranışsal, psikolojik ve fizyolojik bozukluklarla karakterize geri dönüşümlü klinik sendrom.
Örnek Vaka / Uygulama
Acil servise getirilen 26 yaşında bir erkek hasta, çevresine karşı aşırı saldırgan, dürtüsel ve öngörülemez davranışlar sergilemektedir. Yapılan fizik muayenede her iki gözde belirgin horizontal nistagmus, taşikardi (nabız: 120/dk), hipertansiyon ve üst ekstremitelerde kas rijiditesi saptanmıştır. Hastanın ağrı uyaranlarına karşı duyarsızlık gösterdiği ve çevresiyle mantıklı iletişim kuramadığı gözlenmiştir. Alınan anamnez ve toksikoloji taraması sonucunda tablonun fensiklidin intoksikasyonuna bağlı olduğu doğrulanmıştır.
Derin Analiz
Fensiklidin intoksikasyonu, merkezi sinir sisteminde özellikle NMDA (N-metil-D-aspartat) reseptör antagonisti olarak işlev gören PCP'nin farmakodinamik etkileri sonucunda ortaya çıkar. Glutamaterjik sistemin bloke edilmesi ve dopaminerjik ile noradrenerjik yolların modülasyonu, kortikal ve subkortikal devrelerde ciddi işlev bozukluklarına yol açar. Klinik tabirle dissosiyatif bir anestezik olan bu maddenin toksik dozlarında, hastalar sıklıkla aşırı saldırganlık, ajitasyon ve gerçeklikle bağın kopması gibi psikotik özellikler sergiler. Fizyolojik düzeyde ise otonomik instabilite (hipertansiyon, taşikardi), nöromüsküler bulgular (vertikal veya horizontal nistagmus, ataksi, kas rijiditesi) ve duysal kusurlar (analjezi) gözlenir. DSM-5-TR kriterlerine göre tanı, yakın zamanda madde alımı öyküsü ve eşlik eden tipik nöropsikiyatrik bulguların varlığıyla konur.
Etimoloji
İngilizce 'phencyclidine' (fenil + sikloheksil + piperidin bileşenlerinin kısaltması) ve Latince 'intoxicare' (zehirlemek, zehirli maddeyle doldurmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Madde İntoksikasyonu
Madde İntoksikasyonu
Substance İntoxication
Belirli bir psikoaktif maddenin yakın zamanda alınmasına bağlı olarak ortaya çıkan, geri dönüşümlü, klinik açıdan belirgin davranışsal, psikolojik veya fizyolojik değişikliklerle karakterize geçici sendrom.
İncele
Nistagmus
Nistagmus
Nystagmus
Göz kürelerinin istemsiz, hızlı ve ritmik hareket etmesi durumu; bu hareketler rotatuar, yatay, dikey veya bunların bir kombinasyonu şeklinde olabilir.
İncele
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele