Gürültü Kirliliği
Noise Pollution
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir otoyol kenarındaki apartmanda yaşayan bir bireyin, gece boyunca sürekli araç ve siren seslerine maruz kalması sonucu derin uyku (REM ve yavaş dalga uykusu) evrelerinin bölünmesi, sabah bilişsel yorgunluk, irritabilite ve iş yerinde dikkat eksikliği yaşaması.
Derin Analiz
Çevresel stres faktörleri arasında yer alan gürültü kirliliği, merkezi sinir sistemi ve otonom sinir sistemi üzerinde doğrudan tetikleyici etki gösterir. Kronik maruziyet, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) aksının sürekli aktivasyonuna yol açarak kortizol ve adrenalin gibi stres hormonlarının salınımını artırır. Bu durum, uyku bozuklukları, kardiyovasküler patolojiler, bilişsel performans düşüşü ve genel anksiyete düzeyinde artış ile sonuçlanır. Bilişsel psikoloji ve çevresel psikoloji alanlarında, özellikle işitsel dikkat seçiciliğini ve çalışma belleği kapasitesini olumsuz etkilediği deneysel olarak gösterilmiştir.
Etimoloji
Latince 'noxia' (zarar, ziyan, yaralama) kökünden türetilen İngilizce 'noise' kelimesi ile Latince 'pollutio' (kirletme, lekeleme) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Akustik konfor (istenmeyen seslerin minimumda olduğu ideal akustik ortam) ve ses kirliliği genellikle karıştırılır; ses kirliliği öznel olarak rahatsız edici ve sağlığa zararlı boyuttaki akustik girdileri ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Çevresel Stres
Çevresel Stres
Environmental Stress
Bireyin fiziksel ve sosyal çevresindeki etkenlerin, adaptasyon kapasitesini zorlayarak psikolojik ve fizyolojik baskı oluşturması hali.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele
Kortizol
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele