Hipnoz Sonrası Amnezi
Posthypnotic Amnesia
Tanım
Bir bireyin, hipnotik seans sırasında gerçekleşen olayları, genellikle hipnotistçinin yönlendirmesiyle hatırlayamaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Deneysel bir hipnoz seansında, denek A'ya trans halindeyken odadaki mavi renkli nesneleri sayması söylenmiş ve seans sonunda 'uyanıp gözlerini açtığında trans süresince ne konuştuğunu ve ne yaptığını hatırlamayacağı' telkin edilmiştir. Denek normale döndüğünde, seans sırasındaki konuşmalarını tamamen unuttuğunu rapor etmiş, ancak araştırmacının önceden belirlenmiş iptal komutunu ('Şimdi her şeyi hatırlayabilirsin') vermesiyle anılar eksiksiz bir şekilde geri gelmiştir.
Derin Analiz
Hipnoz sonrası amnezi, bilinç durumunun manipülasyonu ve epizodik bellek kodlamasının geçici olarak bastırılması süreçlerini inceleyen bilişsel nöropsikolojinin en kritik çalışma alanlarından biridir. Olgusal (semantic) bellek erişilebilir kalırken, otobiyografik ve olay merkezli (episodic) bellek izlerinin geri çağrılması (retrieval) engellenir. Bu durum, ön beyin yapıları ile yürütücü işlev ağlarının, hipnotik telkinler doğrultusunda belleğin bilinçli erişim kapılarını nasıl bloke edebildiğini gösteren deneysel bir model sunar. Amnedezinin kalıcılığı, bireyin telkine yatkınlığı (hypnotizability) ve amnezinin kaldırılmasına (cancellation cue) yönelik verilen ipuçlarına verdiği nöral yanıtla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'post' [sonra] + Yunanca 'hypnos' [uyku] sözcükleri ile Yunanca 'amnesia' [hatırlamazlık, unutkanlık] teriminin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Organik amnezi ve dissosiyatif amnezi ile sıklıkla karıştırılır. Organik amnezi nörolojik bir hasar veya beyin travması kaynaklı kalıcı bir defisittir; dissosiyatif amnezi psikolojik travmalara bağlı istemsiz bir kaçıştır. Hipnoz sonrası amnezi ise tamamen geçici, telkine dayalı ve dışsal bir komutla (veya zamanla) ortadan kalkabilen iradi olmayan bir bellek blokajıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Dissosiyasyon
Dissosiyasyon
Dissociation
Bireyin bilinç, hafıza, kimlik veya çevre algısının olağan entegrasyonundan koparak bağımsızlaşmasıyla karakterize olan bir savunma mekanizması ve bilişsel süreç.
İncele