Klimakteriyum
Change Of Life
Tanım
Üreme yeteneğinin azalmasından tamamen yitirilmesine geçişi işaret eden, hem fizyolojik hem de psikolojik adaptasyon gerektiren kritik yaşam dönemi.
Örnek Vaka / Uygulama
48 yaşında bir danışanın, son altı aydır yaşadığı ani öfke patlamaları, konsantrasyon güçlüğü ve kronik yorgunluk şikayetleriyle başvurduğu klinik vakada; yapılan değerlendirme sonucunda semptomların organik bir patolojiden ziyade klimakteriyel geçiş dönemine eşlik eden nöroendokrin adaptasyon zorluklarından kaynaklandığı saptanmış ve hormon replasman tedavisi ile birlikte bilişsel davranışçı psikoenformasyon uygulanmıştır.
Derin Analiz
Endokrinolojide hipotalamik-hipofizer-gonadal eksenin yaşla birlikte aktivitesini yitirmesi süreci olarak tanımlanır. Kadınlarda menopozu da kapsayan bu evre, östrojen ve progesteron gibi cinsiyet hormonlarındaki dalgalanmalar nedeniyle nörotransmitter sistemlerini (özellikle serotonin ve norepinefrin) doğrudan etkiler. Klinik psikoloji ve nöropsikoloji perspektifinden bakıldığında; vazomotor semptomlar (sıcak basmaları), uyku bozuklukları, duygudurum dalgalanmaları, bilişsel esneklikte geçici yavaşlamalar ve kimlik dönüşümleri ile karakterizedir. Biyopsikososyal bir perspektifle ele alınır; zira hormonal değişimler kadar sosyal rollerin yeniden müzakere edilmesi de bireyin adaptasyon kapasitesini zorlar.
Etimoloji
Yunanca 'klimaktēr' (merdiven basamağı, kritik dönüm noktası) kelimesinden türetilmiştir; insanın yaşam evrelerindeki kademeli geçişi ve yaşlanma basamağını ifade eder.
Karıştırmayın
Sadece menopoz terimi ile karıştırılır; ancak menopoz yalnızca menstruasyonun son bulduğu spesifik bir anı ifade ederken, change of life (klimakteriyum) bu anı kapsayan çok daha geniş fizyolojik ve psikolojik geçiş sürecidir.