Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

MBT

MBT

Tanım

Özellikle sınırda kişilik bozukluğu vakalarında, bireylerin hem kendi hem de başkalarının zihinsel durumlarını anlamlandırma ve ayırt etme kapasitesini artıran psikodinamik kökenli bir psikoterapi yaklaşımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Sevgilisinin mesajına anında yanıt almadığında terk edildiğini hissedip öfke krizine giren bir danışana, terapistin 'Şu an zihninde onun seni reddettiğine dair çok güçlü bir inanç belirdi; acaba bu düşünce onun gerçek niyetiyle mi ilgili, yoksa senin içindeki yalnızlık korkusuyla mı?' şeklinde yaklaşarak hastanın kendi zihnini dışarıdan gözlemlemesine olanak tanıması.

Derin Analiz

MBT, Peter Fonagy ve Anthony Bateman tarafından geliştirilmiş, psikanaliz ile bağlanma teorisini entegre eden kanıta dayalı bir tedavidir. Temel hedefi, duygusal uyarılma yüksek olduğunda sekteye uğrayan 'mentalizasyon' yani başkalarının niyet, inanç ve arzularını zihinselleştirme yetisini yeniden tesis etmektir. Yüksek stres altında hastaların 'eşdeğerlik modu' veya 'yapmacık mod' gibi ilkel zihinsel işleyiş biçimlerine kaymasını engellemek amacıyla, terapist aktif, meraklı ve epistemik güvenliği sağlayıcı bir duruş sergiler.

Etimoloji

İngilizce 'Mentalization-Based Treatment' ifadesinin kısaltmasıdır; 'Mentalization' kavramı Latince 'mens' (zihin) kökünden türetilmiş olup, 'Treatament' (tedavi) kelimesiyle birleşerek zihin odaklı sağaltım anlamına gelir.

Karıştırmayın

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ile sıklıkla karıştırılır; BDT otomatik düşünceleri ve davranış kalıplarını değiştirmeye odaklanırken, MBT doğrudan zihinselleştirme kapasitesinin işlevselliği ve kişilerarası bağlanma örüntüleriyle ilgilenir.

Keşfetmeye Devam Edin

Mentalizasyon

Mentalization

Kendi ve başkalarının zihinsel durumlarını anlama, bu yolla niyet ve duygu durumlarını kavrama yetisi.

İncele

Sınırda Kişilik Bozukluğu

Borderline Disorder

Duygulanımda, benlik algısında ve kişilerarası ilişkilerde belirgin istikrarsızlık, dürtüsellik ve terkedilme korkusuyla karakterize kronik bir kişilik yapılanmasıdır.

İncele

Bağlanma Kuramı

Attachment Theory

Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.

İncele