Öğrenme Paradigması
Learning Paradigm
Tanım
İstemsiz öğrenmeyi ve bilişsel süreçleri incelemek amacıyla katılımcılara aynı uyarıcıların sunulduğu ancak farklı zihinsel görevlerin atandığı deneysel araştırma tasarımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmada iki gruba da 20 kelimeden oluşan aynı liste gösterilir. Birinci gruba kelimelerin ifade ettiği nesnelerin resimlerini hayal etmeleri söylenirken, ikinci gruba kelimelerdeki ortalama harf sayısını bulmaları istenir. Testin sonunda iki gruba da sürpriz bir şekilde kelimeleri hatırlamaları söylendiğinde, derin işleme yapan ilk grubun hatırlama oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlemlenir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve deneysel metodolojide öğrenme paradigması, bireylerin bilgiyi nasıl kodladığını, sakladığını ve geri çağırdığını inceleyen sistematik bir çerçevedir. Temel mekanizma, katılımcıların dikkatinin belirli özelliklere (örneğin kelime uzunluğu veya görsel eşleştirme) yönlendirilmesiyle, asıl amaç olan hatırlama görevinden habersiz bırakılması (tesadüfi öğrenme) esasına dayanır. Bu yaklaşım, derinlemesine işleme (deep processing) ile sığ işleme (shallow processing) arasındaki bellek performans farklarını ampirik olarak test etmeye olanak tanır. İstatistiki olarak, gruplar arası varyans analizleri (ANOVA) ile farklı bilişsel operasyonların bellek izi üzerindeki etkisi nesnel olarak ölçülür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Klasik koşullanma veya edimsel koşullanma paradigmalarıyla karıştırılabilir; ancak öğrenme paradigması burada hayvan davranışlarından ziyade insan bilişsel bellek sistemlerini ve kodlama stratejilerini inceler.