Sodyum Divalproeks
Divalproex Sodium
Tanım
Valproik asit türevi olan; özellikle bipolar bozuklukta manik epizodların stabilizasyonunda, profilakside ve absans nöbetlerin tedavisinde kullanılan antikonvülzan ve duygu durum düzenleyici ilaç.
Örnek Vaka / Uygulama
Bipolar I bozukluk tanısı ile klinikte takip edilen bir hastanın, son bir haftadır aşırı enerji, uyku ihtiyacında belirgin azalma, grandiyöz düşünceler ve dürtüsel davranışlarla karakterize akut manik atak sergilemesi üzerine, duygu durumunu stabilize etmek amacıyla sodyum divalproeks tedavisine başlanmış; tedavinin ilk aylarında olası hepatik toksisite ve trombositopeni riskini yönetmek için periyodik kan sayımı ve karaciğer enzim monitorizasyonu planlanmıştır.
Derin Analiz
Sodyum divalproeks, sodyum valproat ve valproik asidin eş molar bir koordinasyon bileşiğidir. Nörofizyolojik düzeyde, beyindeki inhibitör nörotransmitter olan gama-aminobütirik asit (GABA) konsantrasyonunu artırarak ve voltaj kapılı sodyum kanalları ile T-tipi kalsiyum kanallarını bloke ederek nöronal aşırı uyarılabilirliği baskılar. Klinik psikofarmakolojide, bipolar bozukluğun akut mani evrelerinde ve nükslerin önlenmesinde (profilaksi) lityuma alternatif veya kombinasyon tedavisi olarak yaygın biçimde reçetelendirilir. Ayrıca sınırda kişilik bozukluğuna eşlik eden duygulanım dengesizlikleri ve migren profilaksisinde de endikasyon bulur. Farmakokinetik takibinde, hepatotoksisite (karaciğer hasri) ve trombositopeni (kan pulcuklarında düşüş) gibi potansiyel ciddi advers reaksiyonlar nedeniyle düzenli karaciğer fonksiyon testleri ve tam kan sayımı hayati önem taşır.
Etimoloji
Latince 'natrium' [sodyum] ve valproik asit türevi (valeric acid + propyl) bileşiminden türetilen farmakolojik bir terimdir.
Karıştırmayın
Lityum karbonat ile sıklıkla karıştırılır; lityum klasik bir alkali metal katyonuyken, sodyum divalproeks antikonvülzan kökenli bir organik asit kompleksidir ve farklı reseptör/kanal mekanizmaları üzerinden etki gösterir.