Sözel Davranış
Verbal Behavior
Tanım
Konuşma, dinleme, yazma ve okuma dahil olmak üzere kelimeleri içeren tüm davranışları kapsayan ve pekiştireci başkalarının tepkileriyle dolaylı olarak sağlanan davranışçı dil açıklaması.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir ortamda otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun acıktığında sadece ağlamak yerine 'su' kelimesini söylemesi veya işaret etmesi, çevredeki bir yetişkinin bu uyarıcıyı duyarak bardağı uzatmasıyla pekişen klasik bir sözel davranış (mand) örneğidir.
Derin Analiz
B.F. Skinner tarafından 1957 yılında yayımlanan çığır açıcı eseriyle literatüre kazandırılan sözel davranış, dili doğuştan gelen bilişsel yapılara dayandıran psikolinguistik yaklaşımların aksine, edimsel koşullama (operant conditioning) ilkeleriyle ele alır. Bu perspektifte dil, zihinsel bir soyutlama değil, diğer türlerde de gözlemlenebilen genel öğrenme ve davranış yasaları çerçevesinde şekillenen işlevsel bir edimdir. Sözel davranışın en temel ayırt edici özelliği, pekiştirmenin doğrudan fiziksel çevre tarafından değil, dinleyicinin (başka bir bireyin) aracılık ettiği sosyal süreçler yoluyla sağlanmasıdır. Mand, tact, intraverbal ve echoic gibi işlevsel birimlere ayrılarak analiz edilir.
Etimoloji
Latince 'verbum' (sözcük, kelime) kökünden türetilen 'verbalis' kelimesi ile Eski İngilizce 'behabban' (kontrol etmek, tutmak) kökünden evrilen 'behavior' sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Geleneksel dilbilimdeki 'konuşma' veya 'dil' kavramlarıyla sıkça karıştırılır. Dilbilim genellikle dilin yapısal özelliklerine (sentaks, gramer) odaklanırken, sözel davranış dilin işlevine, bağlamına ve çevresel pekiştiricilerine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Mand
Mand
Mand
Konuşmacının dinleyiciden belirli bir pekiştireç veya eylem talep ettiği, dinleyicinin bu talebi yerine getirmesiyle pekiştirilen bir sözel davranış kategorisidir.
İncele
Tact-
Tact-
Tact-
Dokunma duyusunu veya dokunmaya dair yapıları ifade eden morfolojik birleştirici ek.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele