Sözel Davranış Terapisi
Verbal Behavior Therapy
Tanım
Uygulamalı davranış analizi ilkelerine ve B. F. Skinner'ın sözel davranış modeline dayanarak, özellikle otizm spektrum bozukluğu olan sözel olmayan çocuklara konuşma ve dil becerilerini kazandırmayı amaçlayan bir müdahale yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Oyun odasında hiçbir şey söylemeyen 5 yaşında otizm tanılı bir çocuk, masadaki araba oyuncağına uzanır. Terapist arabayı hemen vermek yerine arabanın adını söyletmek için 'Araba' model olur (echoic). Çocuk ilk başta sadece 'a' sesi çıkardığında bu girişim anında pekiştirilir (ödüllendirilir). Zamanla bu süreç şekillendirilerek çocuğun arabayı hem talep etmesi ('mand') hem de nesneyi gördüğünde adlandırması ('tact') sağlanır.
Derin Analiz
Sözel Davranış Terapisi, dili sadece yapısal bir sistem olarak değil, işlevsel bir edim (operant) olarak ele alır. Skinner'ın 'Verbal Behavior' (1957) eserindeki taksonomiye dayanarak dili 'mand' (isteme), 'tact' (adlandırma/tanımlama), 'intraverbal' (karşılıklı sohbet) ve 'echoic' (tekrar etme) kategorilerine ayırır. Edimsel koşullama ilkeleri çerçevesinde, birincil ve ikincil pekiştireçler (yiyecek, oyuncak, sosyal övgü) sistematik olarak kullanılarak çocuğun ses çıkarma, kelime taklit etme ve dili işlevsel bir iletişim aracı olarak kullanma becerileri şekillendirilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu yoğun davranışsal tekrarların sinaptik plastisiteyi tetikleyerek sosyal iletişim ağlarındaki nöral bağlantıları güçlendirdiği kabul edilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Geleneksel Dil ve Konuşma Terapisi ile sıklıkla karıştırılır. Geleneksel terapi genellikle dilin yapısal bileşenlerine (artikülasyon, gramer) odaklanırken, Sözel Davranış Terapisi tamamen işlevsel iletişime ve Skinnerci davranışçı pekiştirme ilkelerine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Uygulamalı Davranış Analizi
Uygulamalı Davranış Analizi
Applied Behavior Analysis (ABA)
B. F. Skinner'ın edimsel koşullama ilkelerinin, pratik ve toplumsal açıdan anlamlı insan davranışlarını değiştirmek amacıyla kontrollü ortamlara uyarlanması.
İncele
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele