Teşvik Terapisi
İnstigation Therapy
Tanım
Terapistin pozitif bir model oluşturduğu ve danışanın öz-düzenleme ile öz-değerlendirme süreçlerindeki ilerlemesini pekiştirdiği bir davranış terapisi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik erteleme davranışı (prokrastinasyon) nedeniyle başvuran bir danışanla çalışan terapist, karmaşık görevleri yönetilebilir alt adımlara bölerken kendi stratejilerini modelleyebilir. Danışan bu adımlardan birini başarıyla tamamladığında, terapist süreci sadece övmekle kalmaz, danışanın kendi ilerlemesini 'öz-değerlendirme tablosu' üzerinden kaydetmesini teşvik eder ve bu içsel tatmini pekiştiren stratejiler uygular.
Derin Analiz
Teşvik terapisi, klasik edimsel koşullanma ve sosyal öğrenme kuramlarının bir sentezi olarak işlev görür. Terapist, bu süreçte yalnızca bir gözlemci veya pasif dinleyici değil, aynı zamanda aktif bir davranışsal modeldir. Danışanın dışsal pekiştireçlere olan bağımlılığını azaltarak içsel öz-düzenleme mekanizmalarını devreye sokması hedeflenir. Öz-değerlendirme basamağı, bireyin kendi davranışlarını belirli standartlar çerçevesinde izlemesini ve eleştirel bir farkındalık geliştirmesini sağlar. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç prefrontal korteksin yürütücü işlevleri ile mezolimbik ödül sisteminin yeniden yapılandırılmasını destekler; böylece hedef odaklı davranışların sürdürülebilirliği artar.
Etimoloji
Latince 'instigare' (kışkırtmak, dürtmek, harekete geçirmek) fiilinden türetilmiş olup, bilişsel-davranışçı literatürde bireyin içsel motivasyonunu ve eyleme geçme kapasitesini aktive etme sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Doğrudan telkin (suggestion therapy) ile karıştırılmamalıdır; teşvik terapisinde amaç telkinle geçici bir değişim yaratmak değil, bireyin kendi öz-düzenleme kapasitesini kalıcı olarak inşa etmektir. Ayrıca geleneksel pekiştirme tekniklerinden, danışanın aktif öz-değerlendirme yapmasını zorunlu kılmasıyla ayrılır.