Dürtü Yön Değiştirme
Drive Displacement
Tanım
Birincil bir dürtünün engellenmesi veya ketlenmesi durumunda, tatmin edilmemiş enerjinin alternatif ve genellikle daha erişilebilir başka bir dürtüyü aktive etmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca sigara içmesi kesinlikle yasaklanan bir bireyin, bu yoksunluk ve nikotin açlığı anlarında sürekli olarak çikolata veya cips gibi yüksek kalorili yiyeceklere yönelmesi; orijinal oral dürtünün (sigara) engellenip bir başka oral dürtüyle (gıda tüketimi) ikame edilmesidir.
Derin Analiz
Dürtü yön değiştirme, davranışsal psikoloji ve motivasyon kuramlarında, organizmanın homeostatik dengesini koruma çabasının bir yansımasıdır. Hullyan öğrenme teorisi ve klasik psikanalitik enerji modelleri ekseninde incelenen bu olgu, motivasyonel enerjinin hidrolik bir model gibi bir kanaldan diğerine akabileceğini varsayar. Amaca yönelik davranış engellendiğinde, ortaya çıkan psikolojik gerilim (arousal), orijinal hedefe benzer ya da eşdeğer tatmin sağlayabilecek ikincil bir hedefe kanalize edilir. Bu mekanizma, sadece kompulsif telafi biçimlerinde değil, aynı zamanda günlük karar alma süreçlerinde ve ikame davranışlarda da merkezi bir rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'drive' (dürtü, güdü, Eski İngilizce 'drīfan' [sürmek, itmek]) ve 'displacement' (yer değiştirme, Fransızca 'déplacer' [yerinden etmek] kökünden) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Yönlendirme (Sublimation) ile sıklıkla karıştırılır; ancak yönlendirme engellenen enerjinin toplumsal olarak kabul edilebilir ve üst düzey yaratıcı/prodüktif alanlara kanalize edilmesini içerirken, dürtü yön değiştirme herhangi bir ikame tatmin eylemini kapsar.