Geri Dönüşümlü Demans
Reversible Dementia
Tanım
Yaşlı bireylerde depresyon, madde kullanımı, normal basınçlı hidrosefali, tiroid disfonksiyonu ve B12 vitamini eksikliği gibi nörolojik olmayan tıbbi durumların tetiklediği, altta yatan nedenin tedavisiyle kısmen veya tamamen iyileşebilen bilişsel işlev bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki erkek hasta, son altı ayda gelişen bellek zayıflığı, apati ve yürüme bozukluğu şikayetleriyle başvurur. İlk bakışta tipik bir Alzheimer vakası gibi değerlendirilen hastanın yapılan laboratuvar tetkiklerinde belirgin serum B12 vitamini eksikliği, kraniyal MR'ında ise ventriküllerde genişleme saptanır. B12 replasmanı ve hidrosefaliye yönelik şant operasyonu sonrasında hastanın kognitif test skorlarının bazal düzeyine döndüğü gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Nöropsikiyatri ve geriatri literatüründe nörodejeneratif süreçlerin (Alzheimer vb.) yarattığı kalıcı yıkımlardan farklı bir nosolojiye sahip olan geri dönüşümlü demans, primer bir beyin patolojisinden ziyade sistemik, metabolik veya psikiyatrik etiyolojilere ikincil olarak gelişen nörobilişsel tabloları barındırır. DSM-5 kriterleri çerçevesinde, bu tablo genellikle 'Başka Bir Tıbbi Duruma Bağlı Nörobilişsel Bozukluk' başlığı altında değerlendirilir. Hipotiroidizm, Addison hastalığı gibi endokrinopatiler nöronal metabolizmayı yavaşlatırken, kobalamin (B12) eksikliği miyelin kılıf sentezini bozar; normal basınçlı hidrosefali ise ventriküler genişlemeyle subkortikal devrelerde mekanik bası yaratır. Erken evrede doğru farmakolojik veya cerrahi müdahale yapıldığında, sinaptik plastisite ve nörotransmitter dengesi yeniden sağlanarak kognitif rezerv eski işlevsel düzeyine geri dönebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Alzheimer Hastalığı ve Frontotemporal Demans gibi ilerleyici, geri dönüşsüz ve nörodejeneratif demans türleri. Temel fark, bu tablolarda altta yatan amiloid plakları veya tau proteinopatisi gibi kalıcı beyin hasarlarının bulunması ve tedavinin sadece semptomatik olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Normal Basınçlı Hidrosefali
Normal Basınçlı Hidrosefali
Normal-pressure Hydrocephalus (NPH)
İntrakraniyal basınç normal sınırlarda kalırken serebral ventriküllerin genişlemesiyle karakterize, özellikle yaşlılarda demans, yürüyüş bozukluğu ve üriner inkontinans üçlüsüyle kendini gösteren nörolojik bir tablodur.
İncele