İş Sağlığı Psikolojisi
Occupational Health Psychology
Tanım
Çalışma ortamındaki fiziksel ve psikososyal etkenlerin çalışanların ruhsal ve bedensel sağlığı üzerindeki etkilerini inceleyen ve iyileştirme stratejileri geliştiren disiplinlerarası uzmanlık alanıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek tempolu bir çağrı merkezinde çalışan personelin sürekli müşterilerle yaşadığı sözlü çatışmalar ve zaman baskısı, kronik tükenmişlik ve uyku bozukluklarına yol açmaktadır. İş sağlığı psikolojisi uzmanı, bu organizasyonda hem iş kontrolünü artıracak yapısal düzenlemeler (birincil müdahale) hem de çalışanların duygusal düzenleme becerilerini geliştirecek bilişsel-davranışçı temelli eğitim programları (ikincil müdahale) tasarlayarak hem devamsızlık oranlarını düşürür hem de psikolojik esenliği artırır.
Derin Analiz
İş sağlığı psikolojisi (OHP); örgütsel psikoloji, klinik psikoloji, halk sağlığı ve ergonomi disiplinlerinin kesişim kümesinde yer alır. Temel odak noktası, iş stresörlerinin (örneğin aşırı iş yükü, rol belirsizliği, düşük özerklik) nöroendokrin sistem ve kronik stres yanıtı (HPA aksı aktivasyonu gibi) üzerinden bireyde yarattığı patolojileri incelemektir. Sadece olumsuz durumları (tükenmişlik, iş yeri zorbalığı, travma sonrası stres) incelemekle kalmaz, aynı zamanda psikolojik dayanıklılık, iş-yaşam dengesi ve örgütsel adalet gibi koruyucu faktörlerin işlevsel mekanizmalarını ampirik yöntemlerle analiz eder. Müdahaleler, birincil düzeyde (stresörün kaynağında ortadan kaldırılması), ikincil düzeyde (bireyin stresle başa çıkma kapasitesinin artırılması) ve üçüncül düzeyde (klinik destek ve rehabilitasyon) olmak üzere üç katmanlı bir halk sağlığı perspektifiyle ele alınır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Endüstri ve Örgüt (E&Ö) Psikolojisi ile sıklıkla karıştırılır. E&Ö psikolojisi verimlilik, personel seçimi, performans değerlendirme ve liderlik gibi örgütsel çıktıları merkeze alırken, iş sağlığı psikolojisi doğrudan çalışanın sağlığı, güvenliği, esenliği ve işin sağlığa olan klinik ve psikososyal etkilerine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sağlık Psikolojisi
Sağlık Psikolojisi
Health Psychology
Davranışsal, bilişsel, psikofizyolojik ve sosyal etkenlerin sağlığın korunması, sürdürülmesi ve hastalıkların önlenmesindeki rolünü inceleyen disiplinlerarası psikoloji altdalı.
İncele