Lisdeksamfetamin
Lisdexamfetamine
Tanım
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve tıkınırcasına yeme bozukluğunun tedavisinde kullanılan, dekstroamfetaminin inaktif ön ilacı (prodrug).
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin DEHB tanısı alan ve iş yerinde kronik olarak görevleri tamamlama, organize olma ve dikkati sürdürme güçlüğü yaşayan 32 yazılımcı bir hastaya, sabahları tek doz lisdeksamfetamin reçete edilir. İlacın lizin bağından enzim yoluyla yavaşça ayrılması sayesinde, hasta günün ilk yarısında ani bir öfori ya da aşırı uyarılma yaşamadan, akşam mesai bitimine kadar süren dengeli bir dikkat süresi ve dürtü kontrolü deneyimler.
Derin Analiz
Lisdeksamfetamin, moleküler yapısına L-lizin amino asidinin bağlanmasıyla tasarlanmış bir ön ilaçtır (prodrug). Bu farmakokinetik tasarım, maddenin doğrudan oral yolla veya nazal yolla kötüye kullanım potansiyelini azaltmayı hedefler. Gastrointestinal sistemden emildikten sonra, kandaki kırmızı kan hücrelerinin salgıladığı peptidaz enzimleri aracılığıyla lizin molekülünden ayrılır ve yavaşça aktif metaboliti olan dekstroamfetamine dönüşür. Bu enzimatik dönüşüm hızı, beyindeki dopamin ve norepinefrin geri alımını bloke eden amfetamin salınımının gün içine yayılmasını, daha kararlı plazma konsantrasyonları elde edilmesini ve ani 'dalgalanma' (spike) etkilerinin en aza indirilmesini sağlar. Prefrontal korteksteki katekolaminerjik iletimi artırarak yürütücü işlevleri, dürtü kontrolünü ve odaklanma kapasitesini modüle eder. Klinik pratikte, kardiyovasküler parametrelerin (kan basıncı ve kalp hızı) ve büyüme eğrilerinin (pediatrik popülasyonda) yakından izlenmesini gerektirir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Metilfenidat (etki mekanizması benzer ancak katekolamin salgılatıcı değil, dopamin/norepinefrin geri alım inhibitörüdür); kısa etkili amfetamin tuzları (ani salınımları nedeniyle daha yüksek suistimal potansiyeline ve keskin plazma dalgalanmalarına sahiptir).
Keşfetmeye Devam Edin
Dekstroamfetamin
Dexamphetamine
Merkezi sinir sistemini güçlü bir şekilde uyaran, dopamin ve norepinefrin salınımını artırarak dikkat ve uyanıklığı regüle eden sentetik bir psikostimülan.
İncele
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
ADHD
Yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik ve dürtüsellikle karakterize, nörogelişimsel bir bozukluktur.
İncele