Liste Bazlı Silme
Casewise Deletion / Listwise Deletion
Tanım
🔹 1. (casewise deletion):
Çok değişkenli veri analizlerinde, analize dahil edilen değişkenlerden herhangi birinde eksik verisi (missing data) bulunan tüm gözlemlerin veya vakaların veri setinden tamamen çıkarılması yöntemi.
🔹 2. (listwise deletion):
İstatistiksel analizde, analize dahil edilen herhangi bir değişkende eksik verisi bulunan bir vakanın, tüm veri setinden tamamen çıkarılması yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (casewise deletion): Beş yüz katılımcının zeka puanı, depresyon seviyesi ve gelir düzeyi değişkenlerinin incelendiği bir çoklu doğrusal regresyon analizinde, sadece gelir düzeyi sorusunu boş bırakan 45 katılımcı varsa, casewise deletion uygulandığında bu 45 kişinin zeka ve depresyon verileri de tam olmasına rağmen analizden tamamen çıkarılır ve model 455 kişi üzerinden koşturulur. 🔹 2. (listwise deletion): Bir araştırmacının lise not ortalaması, üniversite giriş sınavı puanı ve üniversite birinci sınıf not ortalaması arasındaki ilişkiyi incelediğini varsayalım. Eğer katılımcılardan birinin sınav puanı sisteme girilmemişse, liste bazlı silme yöntemi uygulandığında bu katılımcının lise ve üniversite notları da analize dahil edilmez; yalnızca tüm değişkenlerde tam verisi bulunan katılımcılarla analiz yürütülür.
Derin Analiz
🔹 1. (casewise deletion):
İstatistiksel modellemede eksik veri yönetimi için kullanılan en temel ancak en yıkıcı yaklaşımlardan biridir. 'Listwise deletion' ile eş anlamlı olarak kullanılan bu yöntem, özellikle regresyon analizleri ve faktör analizleri sırasında, modelde yer alan *herhangi* bir değişkende eksik değer barındıran satırların tamamını analiz dışı bırakır. Bu durum, örneklem boyutunun (n) ciddi oranda daralmasına, istatistiksel gücün (statistical power) düşmesine ve veri setinin temsiliyet yeteneğinin bozulmasına yol açar. Eksik verinin rastgele dağılmadığı durumlarda (not missing at random - NMAR), liste bazlı silme ciddi kestirim sapmalarına (estimation bias) ve hatalı parametre tahminlerine neden olarak tipik olarak I. ve II. tip hata oranlarını artırır.
🔹 2. (listwise deletion):
Liste bazlı silme (complete-case analysis olarak da bilinir), eksik veri problemini (missing data) yönetmek için kullanılan en katı ancak uygulaması en kolay yaklaşımlardan biridir. Çok değişkenli analizlerde, modele giren değişkenlerden yalnızca birinde bile eksik değer (missing value) saptandığında, ilgili bireye ait tüm gözlem satırı analiz dışı bırakılır. Bu durum, veri setindeki örneklem boyutunun (sample size) ciddi oranlarda düşmesine ve dolayısıyla istatistiksel gücün (statistical power) zayıflamasına neden olur. Yöntemin geçerli kabul edilmesi için verilerin 'Tamamen Rastgele Kayıp' (Missing Completely at Random - MCAR) mekanizmasıyla eksilmiş olması şarttır; aksi takdirde tahminlerde ciddi sapmalar (bias) ve tip II hatalar kaçınılmaz hale gelir.
Etimoloji
🔹 1. (casewise deletion):
İngilizce 'case' (vaka/durum) ve 'wise' (-ce/-ca eki, yönelim) ile 'deletion' (silme, latince 'delere' [silmek, yok etmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
🔹 2. (listwise deletion):
İngilizce 'list' (liste, döküm) ve 'wise' (yönünde, tarzında) kelimelerinin birleşimi ile istatistik literatürüne girmiş, eksik veri matrislerinin işlenmesinde kullanılan bir tasfiye yöntemidir.
Karıştırmayın
🔹 1. (casewise deletion):
Çift bazlı silme (pairwise deletion) ile karıştırılır; çift bazlı silmede veri seti tamamen atılmaz, sadece ilgili iki değişken arasındaki korelasyon hesaplanırken eksik veriler göz ardı edilir.
🔹 2. (listwise deletion):
Pairwise deletion (ikili silme / eksik veri matrisinin sadece ilgili analiz çifti için daraltılması) ve imputasyon (eksik verilerin ortalama veya olasılıksal modellerle doldurulması).
Keşfetmeye Devam Edin
İşlemsiz Kontrol Grubu
İşlemsiz Kontrol Grubu
No-treatment Control Group
Deneysel çalışmalarda hiçbir müdahaleye veya manipülasyona maruz bırakılmayan, temel karşılaştırma basamağını oluşturan nötr kontrol alt kümesidir.
İncele
Bessel Düzeltmesi
Bessel Düzeltmesi
Bessel’s Correction
Bir örneklem üzerinden varyans ve standart sapma hesaplanırken tahmin yanlılığını azaltmak için paydadaki gözlem sayısı olan n yerine n - 1 değerinin kullanılmasını sağlayan istatistiksel düzeltmedir.
İncele
Üst Düzey Yapı
Üst Düzey Yapı
Higher Order Construct
Bilgiyi organize etmek ve bireyin genel bilgi dağarcığına entegre etmek için kullanılan geniş kapsamlı ve tutarlı soyut kavram.
İncele
Uzlaşma Yöntemi
Uzlaşma Yöntemi
Method Of Agreement
John Stuart Mill tarafından formüle edilen ve bir olgunun ortaya çıkmasında ortak olan tek koşulun o olgunun nedeni veya gerekli koşulu olduğunu savunan deneysel mantık kuralıdır.
İncele