Pareto İlkesi
80:20 Rule
Tanım
Genel olarak olayların yüzde 80'lik sonucunun, etkenlerin yüzde 20'lik kısmından kaynaklandığını savunan ampirik gözlem kuralı.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide, danışanın yaşadığı anksiyete krizlerinin %80'inin, günlük hayattaki tetikleyicilerin yalnızca %20'sinden (örneğin kronik uyku eksikliği ve işle ilgili belirli bir görevden) kaynaklandığının saptanması ve terapötik müdahalenin bu spesifik %20'lik dilime odaklanması.
Derin Analiz
Kantitatif ekonomi, karar teorisi ve sistem analizinde sıklıkla karşılaşılan bu ilke, doğrusal olmayan dağılım dinamiklerini açıklar. Bilişsel kaynak yönetimi ve klinik müdahale stratejilerinde, hastanın semptomlarının çoğunu tetikleyen kritik %20'lik patojenik odakların belirlenmesinde heuristik bir model olarak ele alınır. Nörobiyolojik ve bilişsel sistemlerin enerji optimizasyonunda da benzer Pareto dağılım özellikleri gözlemlenmektedir; ancak bu durum evrensel bir doğa kanunu değil, karmaşık ağların istatistiksel bir özelliğidir.
Etimoloji
Vilfredo Pareto'nun soyadından ve onun İtalya'daki toprak mülkiyeti dağılımı üzerine yaptığı matematiksel gözlemlerden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Normal Dağılım (Gauss eğrisi): Pareto ilkesi asimetrik ve kuyruklu bir dağılımı temsil ederken, normal dağılım çan eğrisi şeklinde simetriktir.