Sigara Bırakma Tedavisi
Smoking Cessation Treatment
Tanım
Bireylerin sigara bağımlılığından kurtulmasını sağlamak amacıyla uygulanan; davranışçı teknikleri, sosyal desteği, çevresel düzenlemeleri ve farmakoterapiyi entegre eden çok boyutlu klinik müdahaleler bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi yıldır günde bir paket sigara kullanan 42 yaşındaki bir danışan, sabah uyanır uyanmaz sigara içme dürtüsü (otomatik davranış) ve stresli anlarda nikotine yönelme alışversetle kliniğe başvurur. Tedavi planında, danışana nikotin bandı (NRT) başlanırken, tetikleyici ortamlarda kahve yerine bitki çayı içme (çevresel değişiklik) ve aşerme anında 10 dakikalık tempolu yürüyüş yapma (sağlıklı aktivite ikamesi) ödevleri verilir. İki haftalık grup terapisi seanslarıyla sosyal destek pekiştirilir.
Derin Analiz
Nikotin bağımlılığı, hem farmakolojik (beyindeki nikotinik asetilkolin reseptörlerinin uyarılmasıyla dopamin salınımı) hem de psikososyal (koşullanmış çevresel uyarıcılar) boyutları olan kronik bir beyin rahatsızlığıdır. Sigara bırakma tedavisi, bu ikili yapıyı hedef alır. Süreç genellikle motivasyonel mülakat teknikleriyle başlar, ardından pekiştireçler, alternatif sağlıklı davranışlar (örneğin egzersiz) ve çevresel tetikleyicilerin kontrolü ile yapılandırılır. Nikotin Replasman Tedavisi (NRT) veya vareniklin/bupropiyon gibi farmakolojik ajanlar, yoksunluk belirtilerini ve aşermeyi (craving) baskılamak için davranışsal müdahalelerle kombinasyon halinde kullanılır. Nörobiyolojik düzeyde amaç, mezolimbik dopaminerjik yoldaki nikotinik kaynaklı ödül döngüsünü kırarak nöronal adaptasyonu tersine çevirmektir.
Etimoloji
İngilizce 'smoking' (tütün içme, dumanlama; kökeni Eski İngilizce 'smocian') ve 'cessation' (son verme, durdurma; Latince 'cessare' [durmak, ara vermek]) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sadece iradeyle bırakma denemeleri (cold turkey) ile karıştırılır; oysa sigara bırakma tedavisi kanıta dayalı farmakolojik ve yapılandırılmış psikolojik destek mekanizmalarını içerir.
Keşfetmeye Devam Edin
Nikotin Replasman Tedavisi
Nikotin Replasman Tedavisi
Nicotine Replacement Therapy
Tütün kullanım bozukluğu ve sigarayı bırakma sürecinde, yoksunluk belirtilerini hafifletmek amacıyla sakız, bant, spreyler veya inhalerler aracılığıyla tıbbi olarak kontrollü nikotin alımını sağlayan kanıta dayalı bir müdahale yöntemidir.
İncele
Yoksunluk Sendromu
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.
İncele