Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Tercih Yöntemi

Method Of Choice

Tanım

Katılımcıya hedef uyarıcının da bulunduğu birden fazla uyarıcı dizisinin sunulduğu ve katılımcıdan hedefi içeren diziyi seçmesinin istendiği psikofiziksel prosedür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir işitsel algı deneyinde, katılımcıya kulaklık aracılığıyla eşzamanlı olarak üç farklı ses frekansı dizisi dinletilir. Bu dizilerden yalnızca bir tanesi hedef frekansı (örneğin 1000 Hz saf ton) içermektedir. Katılımcının görevi, hedef tonun hangi dizide yer aldığını akustik olarak saptamak ve ilgili diziyi seçmektir. Bu veri, bireyin işitsel eşik hassasiyetini hesaplamak için kullanılır.

Derin Analiz

Tercih yöntemi, klasik psikofiziğin eşik ölçüm ve ayrım etme paradigmalarında kök salmış, duyusal sistemlerin kapasitesini ve algısal karar verme süreçlerini ampirik olarak inceleyen temel bir deneysel tasarımdır. Bu prosedürde, uyarıcı setleri (arrays) uzaysal ya da zamansal olarak sunulur; katılımcının görevi, sinyal saptama kuramı (signal detection theory) çerçevesinde arka gürültü veya çeldiriciler arasından hedef uyarıcıyı (target stimulus) ayırt etmektir. Nöral düzeyde, bu görev primer duyusal korteksler ile prefrontal karar verme ağları arasındaki üst-aşağı (top-down) ve alt-yukarı (bottom-up) bilgi akışının etkinliğini ölçmek için kritik bir hassasiyet sağlar. Özellikle bebeklerin algısal tercihlerini inceleyen gelişimsel psikoloji çalışmalarında ve klinik nöropsikolojide duyusal defisitlerin haritalandırılmasında nicel bir standart sunar.

Etimoloji

İngilizce 'method' (Fransızca *méthode*, Yunanca *methodos* [araştırma yolu, takip edilen yol] + 'choice' (Eski Fransızca *chios*, *choisir* [seçmek, ayırmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Sabit uyarılar yöntemi (method of constant stimuli) ve sınır yöntemi (method of limits) ile karıştırılabilir. Bu yöntemler uyarıcının yoğunluğunu dereceli olarak değiştirirken, tercih yöntemi doğrudan eşzamanlı alternatifler arasından hedef seçimine odaklanır.