Tetiklenmemiş Panik Atak
Uncued Panic Attack
Tanım
Hiçbir belirgin dışsal tetikleyici veya çevresel uyaran olmaksızın, tamamen beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan akut anksiyete nöbetidir.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir yazılımcı, evinde sakince kitap okurken hiçbir stres faktörü, kafein tüketimi veya korkutucu düşünce yokken aniden göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ve öleceği hissedilen yoğun bir dehşet dalgası yaşar. Fiziksel incelemelerde kardiyolojik bir bulguya rastlanmaz; bu durum tam anlamıyla tetiklenmemiş bir panik ataktır.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında tetiklenmemiş panik atak, DSM-5 tanı kriterlerinde özellikle Bozukluk (Panic Disorder) tanısının konulmasında merkezî bir rol oynar. Bu ataklar, bireyin bilişsel haritasında veya çevresinde somut bir tehlike yokken otonom sinir sisteminin (özellikle sempatik dalın) ani ve orantısız bir şekilde aktive olmasıyla karakterizedir. Amigdalanın tehlike değerlendirme mekanizmasındaki yanlış alarm (false alarm) teorisiyle açıklanır; locus coeruleus'tan salınan aşırı norepinefrin, fiziksel belirtileri (taşikardi, dispne, derealizasyon) tetikler. Cihaz veya durum temelli cued (tetiklenen) ataklardan farklı olarak, 'beklenmedik' oluşu bireyde sürekli bir sonraki atağın ne zaman geleceğine dair anticipatory anxiety (beklenti anksiyetesi) yaratır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Cued (tetiklenen) panik atak ve situationally predisposed (durumsal olarak yatkınlık yaratan) panik atak. Cued ataklarda fobik nesne veya sosyal durum gibi net bir tetikleyici varken, tetiklenmemiş atkılar 'mavi gökten düşen yıldırım' gibi tamamen spontan başlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Panik Bozukluk
Panik Bozukluk
Panic Disorder (PD)
Tekrarlayan, beklenmedik panik ataklar ve bu atakların geleceğine dair sürekli bir kaygı ya da davranışsal kaçınma ile karakterize edilen ruhsal bozukluk.
İncele
Beklenti Anksiyetesi
Beklenti Anksiyetesi
Anticipatory Anxiety
Olası olumsuz sonuçlar, tehlikeler veya sosyal değerlendirmeler barındıran gelecekteki bir durum ya da olay nedeniyle yaşanan yoğun endişe, kaygı ve buna eşlik eden somatik gerginlik durumudur.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele