Elektrostimülasyon
Electrostimulation
Tanım
Elektrik şoku uygulanmasını içeren, genelde kaçınma veya olumsuz pekiştirme ilkelerine dayanan bir müdahale tekniği.
Örnek Vaka / Uygulama
Geçmiş dönemlerdeki aversion therapy (aversif terapi) uygulamalarında, tırnak yeme veya madde bağımlılığı gibi istenmeyen bir davranış sergilendiğinde bireye hafif düzeyde bir elektrik şoku verilerek bu alışkanlığın olumsuz bir fiziksel tepkiyle eşleştirilmesi sağlanmaktaydı.
Derin Analiz
Elektrostimülasyon, davranışçı psikolojide ve özellikle klasik/edimsel koşullanma temelli aversif (kaçındırma) terapilerde organizmaya rahatsız edici bir uyarıcı (elektrik akımı) vererek belirli bir davranışı söndürmeyi veya o davranışın tekrarlanma olasılığını azaltmayı hedefler. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür aversif uyaranlar amigdala merkezli korku devrelerini ve sempatik sinir sistemini akut olarak aktive eder. Organizma, cezadan veya zararlı uyarıcıdan kaçınmak için yeni bir kaçış ya da kaçınma davranışı öğrenir. Günümüz klinik psikolojisinde etik kurallar ve modern kanıta dayalı alternatiflerin (örneğin Bilişsel Davranışçı Terapi teknikleri) gelişmesiyle birlikte bu tür doğrudan aversif şok uygulamaları büyük ölçüde terk edilmiş, klinik pratikten neredeyse tamamen kalkmıştır.
Etimoloji
Modern Latince 'electrum' (elektrik / kehribar) + Fransızca 'stimulation' (uyarma, harekete geçirme < Latince 'stimulus': dürtü, batıcı değnek)
Karıştırmayın
Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (TMS) veya Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) ile karıştırılmamalıdır; zira bu nöromodülasyon teknikleri tedavi edici ve beyin fonksiyonlarını düzenleyici amaçlarla kullanılırken, elektrostimülasyon burada klasik davranışçı anlamda cezalandırıcı veya aversif bir uyarıcı işlevi görür.