Gelişimsel Kriz
Developmental Crisis
Tanım
Bireyin yaşam döngüsü boyunca bir gelişim evresinden diğerine geçerken karşılaştığı, normal ve öngörülebilir adaptasyon zorluklarını içeren psikolojik dönüm noktası.
Örnek Vaka / Uygulama
Üniversiteye yeni başlayan 18 yaşındaki bir gencin, aile desteğinden uzaklaşarak kimlik özerkliği kazanmaya çalışması, mesleki gelecek kaygısı yaşaması ve sosyal rollerini yeniden tanımlama sürecinde deneyimlediği yoğun stres ve kimlik karmaşası tipik bir gelişimsel kriz örneğidir.
Derin Analiz
Erik Erikson'ın psikososyal gelişim kuramının merkezinde yer alan bu kavram, her yaşam evresinin kendine özgü krizlerini ve gelişimsel görevlerini barındırdığını ifade eder. Klinik psikoloji perspektifinden bakıldığında, gelişimsel kriz bir patoloji veya ruhsal bozukluk değildir; aksine, kişilik yapılanmasının olgunlaşması ve bir sonraki yaşamsal aşamaya uyum sağlayabilmesi için gereken kaçınılmaz bir içsel dinamiktir. Birey, mevcut başa çıkma stratejilerinin yeni evrenin taleplerini karşılamada yetersiz kaldığı bu süreçte geçici bir dezorganizasyon yaşar. Bu süreç, ya daha yüksek bir psikolojik işlevsellik düzeyine entegrasyonla (yapıcı çözüm) ya da saplantı ve uyumsuzlukla (yıkıcı çözüm) sonuçlanır.
Etimoloji
İngilizce 'development' (gelişme, açılma) ve Yunanca 'krisis' (kriz, dönüm noktası, karar verme anı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Durumsal kriz (travmatik kaza veya iş kaybı gibi öngörülemeyen dışsal olaylar sonucu ortaya çıkar) ile sıklıkla karıştırılır. Gelişimsel kriz ise evrensel, öngörülebilir ve içsel dinamiklere dayanır.