Semptom Özgüllüğü
Symptom Specificity
Tanım
Psikosomatik bozuklukları olan bireylerin stres karşısında tüm vücutta genel bir tepki vermek yerine, belirli bir fizyolojik sistem veya organda anormal yanıtlar sergileyeceğini öne süren hipotez.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmede, yoğun iş stresi altında çalıştığı her dönemde farklı organlarında ağrılar bildirmek yerine her defasında yalnızca şiddetli göğüs ağrısı ve çarpıntı şikayetleriyle kardiyoloji aciline başvuran, ancak yapılan kapsamlı somatik tetkiklerde organik bir kardiyak patoloji saptanamayan bir vaka, semptom özgüllüğü hipotezinin klinik tezahürüdür.
Derin Analiz
Psikosomatik tıp ve davranışsal kardiyoloji literatüründe bu kavram, otonom sinir sisteminin reaktivite kalıpları ve bireysel stres yanıtı farklılıkları ekseninde incelenir. Bu hipoteze göre, kronik stres veya bastırılmış duygulanımlar somatize edilirken rastgele bir patoloji üretmez; bunun yerine bireyin genetik yatkınlığı, otonomik dengesizliği veya organ zafiyeti (organ vulnerability) doğrultusunda belirli bir hedef sistemi (örneğin kardiyovasküler veya gastrointestinal sistem) abartılı şekilde aktive eder. Örneğin, kronik kaygı durumunda bazı bireyler sürekli gastrointestinal spazmlar (ülseratif kolit, irritabl bağırsak sendromu) geliştirirken, diğerleri kardiyovasküler reaktivite (esansiyel hipertansiyon, taşikardi) sergiler. Nörobiyolojik düzlemde bu durum, limbik sistem ile hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı arasındaki geri bildirim döngülerinin ve sempatik tonusun bireye özgü sapmalarını işaret eder.
Etimoloji
Latince 'symptoma' [belirti, arıza] (Grekçe 'sympiptein' [rastlamak, birlikte düşmek] sözcüğünden) + Latince 'specificus' [belirli bir türe veya öze özgü] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Somatizasyon bozukluğu (vücudun farklı sistemlerinden gelen çok sayıda ve değişken fiziksel yakınlıklar içermesi nedeniyle semptom özgüllüğünün odaklanmış doğasından ayrılır) ve hipokondriyazis (hastalık hastalığı, fiziksel belirtiden ziyade ciddi bir hastalığa sahip olma inancı ve ölüm korkusuna odaklanır).
Keşfetmeye Devam Edin
Psikosomatik Bozukluk
Psikosomatik Bozukluk
Psychosomatic Disorder
Psikolojik etkenlerin, duygusal çatışmaların veya stresin somatik (fiziksel) rahatsızlıkların ortaya çıkışında veya seyrinde belirleyici rol oynadığı klinik durum.
İncele
Somatizasyon
Somatizasyon
Somatization
Psikolojik kökenli sıkıntıların, duygusal çatışmaların veya stresin bedensel semptomlar ve somatik yakınmalar yoluyla ifade edilmesi.
İncele